สภษ สุภาษิต, บทที่ สุภาษิต, บทที่ 14
หญิงฉลาดสร้างบ้านเรือนของเธอขึ้นมา
แต่หญิงโง่พังทลายบ้านเรือนของเธอด้วยมือของเธอเอง14:1 หญิงฉลาด … ด้วยมือของเธอเอง ข้อนี้แปลได้อีกอย่างหนึ่งว่า “ปัญญาสร้างบ้านเรือนของเธอขึ้นมา แต่ความโง่ พังทลายบ้านเรือนของเธอ ด้วยมือของเธอเอง”
คนที่ดำเนินชีวิตในทางสัตย์ซื่อนั้นย่อมยำเกรงพระยาห์เวห์
แต่คนที่เดินอยู่ในทางคดโกงดูหมิ่นพระองค์
คำพูดของคนโง่นำไม้เรียวมาสู่หลัง
แต่ปากของคนฉลาดจะปกป้องตัวเขาเอง
คอกวัวที่ไม่มีวัวดูสะอาดสะอ้าน
แต่พืชผลอันอุดมสมบูรณ์เกิดจากแรงวัว
พยานที่เชื่อถือได้จะไม่พูดโกหก
แต่พยานเท็จนั้นจะหายใจออกมาเป็นคำโกหก
คนหยิ่งยโสเสาะหาปัญญาแต่หาไม่พบ
แต่ความรู้นั้นก็ง่ายต่อคนที่หัวไว
ให้หลีกหนีให้ห่างจากคนโง่
เพราะเจ้าจะไม่เจอคำพูดที่ฉลาดจากเขา
คนฉลาดรู้ว่าตัวเองจะไปไหน
แต่คนโง่คิดว่าตัวเองรู้
คนโง่คิดว่าการชดใช้ความผิดเป็นเรื่องที่น่าหัวเราะเยาะ
แต่คนซื่อตรงหาทางคืนดีกัน
ไม่ว่าใจของคุณจะขมขื่นหรือชื่นบาน
ไม่มีใครเข้าถึงความรู้สึกนั้นกับคุณได้หรอก
บ้านของคนชั่วจะถูกทำลายไป
แต่เรือนของคนซื่อสัตย์จะเจริญรุ่งเรือง
มีทางหนึ่งซึ่งดูเหมือนถูกต้อง
แต่สุดท้ายกลับนำไปสู่ความตาย
ถึงจะหัวเราะ จิตใจก็อาจจะปวดร้าว
เมื่อความสนุกสนานจบลง ความโศกเศร้าก็ยังคงอยู่
คนกบฏจะได้รับกรรมชั่วที่เขาทำอย่างสาสม
ส่วนคนดีจะได้รับกรรมดีที่เขาทำเหมือนกัน
คนที่อ่อนต่อโลกจะเชื่อในทุกอย่างที่เขาได้ยินมา
แต่คนฉลาดหลักแหลมจะไตร่ตรองแต่ละย่างก้าวของเขา
คนฉลาดจะระมัดระวังตัวและหลีกเลี่ยงปัญหา
แต่คนโง่จะประมาทและมีความเชื่อมั่นในตัวเองสูง
คนขี้โมโหทำสิ่งโง่ๆ
คนวางแผนชั่วเป็นที่เกลียดชัง
คนที่อ่อนต่อโลกได้รับความโง่เป็นมรดก
แต่คนฉลาดได้รับมงกุฎแห่งความรู้
พวกคนชั่วกราบลงต่อหน้าพวกคนดี
พวกคนเลวกราบลงที่ประตูบ้านของคนที่ทำตามใจพระเจ้า
คนยากจนนั้น แม้แต่เพื่อนบ้านก็ยังรังเกียจ
แต่คนมั่งมีกลับมีคนรักมากมาย
คนที่เหยียดหยามเพื่อนบ้านก็เป็นคนบาป
แต่คนที่เอื้อเฟื้อคนยากจนก็มีเกียรติจริงๆ
คนที่คิดทำชั่วย่อมหลงผิดไป
แต่คนที่คิดทำดีจะมีเพื่อนแท้
งานหนักทุกอย่างล้วนให้ผลกำไร
แต่คนที่ดีแต่พูดจะยากจน
ความมั่งคั่งของคนฉลาดคือมงกุฎของเขา
คนโง่จะได้แต่ความเขลามากขึ้น
พยานที่พูดความจริงจะช่วยชีวิต
แต่พยานที่พูดโกหกคือคนหลอกลวง
คนที่ยำเกรงพระยาห์เวห์จะปลอดภัย
ความยำเกรงนั้นจะเป็นที่ลี้ภัยสำหรับลูกหลานของเขา
ความยำเกรงพระยาห์เวห์คือแหล่งน้ำแห่งชีวิต
เพื่อคนจะได้หลีกเลี่ยงจากกับดักแห่งความตาย
ศักดิ์ศรีของกษัตริย์อยู่ที่จำนวนของประชาชน
หากไม่มีประชาชน เขาก็ไม่ได้เป็นกษัตริย์
คนที่โกรธช้านั้นมีความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง
แต่คนขี้โมโหนั้นอวดโง่
ใจที่สงบ ส่งผลดีต่อสุขภาพ
แต่ความอิจฉาริษยานั้นคือมะเร็งในกระดูก
คนที่กดขี่ข่มเหงคนยากจนกำลังดูหมิ่นพระผู้สร้างคนจนนั้น
แต่คนที่เอื้อเฟื้อต่อคนยากไร้กำลังให้เกียรติกับพระองค์
คนชั่วถูกทำลายไปเพราะความชั่วของเขา
แต่ความซื่อสัตย์ของคนที่ทำตามใจพระเจ้าเป็นที่ลี้ภัยของเขา14:32 คนชั่ว … ที่ลี้ภัยของเขา ข้อนี้แปลได้อีกอย่างหนึ่งว่า “คนชั่วถูกทำลายไปเพราะความโชคร้ายของตน แต่คนที่ทำตามใจพระเจ้าได้ลี้ภัยในพระเจ้า แม้ตอนที่เขาเผชิญความตาย”
สติปัญญาอาศัยอยู่ในใจของคนฉลาด
แต่เป็นคนแปลกหน้าสำหรับคนโง่14:33 ข้อนี้ แปลจากสำเนากรีกและสำเนาภาษาซีเรีย แต่ถ้าจะแปลจากสำเนาฮีบรู จะแปลได้ว่า “ปัญญาเป็นที่รู้จักแม้ในหมู่คนโง่”
การทำตามใจพระเจ้าทำให้ชนชาติเจริญรุ่งเรือง
แต่ความบาปนำความอัปยศอดสูมาสู่ประชาชน
กษัตริย์ชอบใจข้าราชการที่รู้จักคิด
แต่ความโกรธของพระองค์จะตกอยู่กับข้าราชการที่ทำตัวน่าอับอาย