วนฉ ผู้วินิจฉัย, บทที่ ผู้วินิจฉัย, บทที่ 1
อิสราเอลต่อสู้กับชาวคานาอันที่เหลือ
(ยชว.15:15-19)
หลังจากที่โยชูวาสิ้นชีวิตแล้ว ชาวอิสราเอลถามพระยาห์เวห์ว่า “ใครในพวกเราที่จะขึ้นไปก่อนเพื่อทำศึกกับชาวคานาอัน”กดว 27:21; วนฉ 20:18
พระยาห์เวห์ตอบว่า “ให้ยูดาห์ไปก่อน เราได้มอบดินแดนนั้นไว้ในมือของพวกเขาแล้ว”ปฐม 49:8
คนในเผ่ายูดาห์กล่าวกับพี่น้องชาวอิสราเอลเผ่าสิเมโอนว่า “โปรดมาช่วยเรารบกับชาวคานาอันในดินแดนซึ่งเป็นของเราตามที่ได้แบ่งสรรแล้ว และเราจะไปช่วยเมื่อถึงคราวของท่านบ้าง” ดังนั้นเผ่าสิเมโอนจึงไปสมทบกับพวกเขาฉธบ 33:7
เมื่อยูดาห์เข้าโจมตี พระยาห์เวห์ได้มอบชาวคานาอันและชาวเปริสซีไว้ในมือพวกเขา พวกเขาฆ่าคนเหล่านั้นไปหนึ่งหมื่นคนที่เบเซก 1 ซมอ 11:8พวกเขาพบอาโดนีเบเซกที่นั่นและสู้รบกับเขา จนชาวคานาอันกับชาวเปริสซีแตกพ่ายไป อาโดนีเบเซกหนีไป แต่พวกเขาไล่ตามและจับกุมตัวไว้ได้ แล้วตัดนิ้วหัวแม่มือกับนิ้วหัวแม่เท้าของเขา2 ซมอ 4:12
แล้วอาโดนีเบเซกกล่าวว่า “เราเคยตัดนิ้วหัวแม่มือและนิ้วหัวแม่เท้ากษัตริย์เจ็ดสิบองค์ และให้พวกเขากินเศษอาหารจากใต้โต๊ะของเรา บัดนี้พระเจ้าแก้แค้นในสิ่งที่เราได้ทำแล้ว” พวกเขานำตัวอาโดนีเบเซกไปยังเยรูซาเล็ม และเขาสิ้นชีวิตที่นั่นลนต 24:20; มธ 7:2
คนเผ่ายูดาห์โจมตีเยรูซาเล็มและยึดเมืองได้ พวกเขาประหารชาวเมืองนั้น แล้วจุดไฟเผาเมืองยชว 15:63; ยชว 18:28
หลังจากนั้นคนเผ่ายูดาห์ก็ลงไปรบกับชาวคานาอันซึ่งอยู่ในดินแดนเทือกเขาในเนเกบและแถบเชิงเขาทางตะวันตก พวกเขารุดหน้าไปสู้รบกับชาวคานาอันในเฮโบรน (เดิมเรียกว่า คีริยาทอารบา) และพิชิตเชชัย อาหิมาน และทัลมัย ยชว 15:14จากนั้นพวกเขาบุกเข้าโจมตีชาวเมืองเดบีร์ (เดิมเรียกว่า คีริยาทเสเฟอร์)ยชว 12:13; ยชว 15:15
และคาเลบพูดว่า “ใครบุกเข้าโจมตีและยึดคีริยาทเสเฟอร์ได้ เราจะยกอัคสาห์ลูกสาวของเราให้เป็นภรรยา” ยชว 15:16โอทนีเอลลูกชายของเคนัส น้องชายของคาเลบยึดเมืองได้ ดังนั้นคาเลบจึงยกอัคสาห์ลูกสาวของเขาให้เป็นภรรยา1 พศด 4:13
วันหนึ่งเมื่อเธอมาหาโอทนีเอล และรบเร้าให้เขา1:14 ฉบับภาษาฮีบรู ฉบับ LXX และ ฉบับวัลเกตว่า เขารบเร้าเธอขอที่ดินจากพ่อของเธอ เมื่อเธอลงจากหลังลา คาเลบถามเธอว่า “พ่อจะช่วยอะไรเจ้าได้บ้าง”ยชว 15:18
เธอตอบว่า “ขอเมตตาลูกเป็นพิเศษ ในเมื่อพ่อได้ยกที่ดินในเนเกบให้ลูกแล้ว โปรดยกน้ำพุให้ลูกด้วยเถิด” คาเลบจึงยกน้ำพุบนและน้ำพุล่างให้เธอปฐม 33:11
ชาวเคไนต์ซึ่งเป็นลูกหลานของพ่อตาของโมเสสได้ย้ายจากเมืองแห่งต้นอินทผลัม1:16 นั่นคือ เมืองเยรีโค ติดตามประชาชนเผ่ายูดาห์มาอาศัยอยู่กับคนในถิ่นทุรกันดารแห่งยูดาห์ในเนเกบใกล้อาราด1 ซมอ 15:6
แล้วคนในเผ่ายูดาห์ก็สมทบกับเผ่าสิเมโอนไปโจมตีชาวคานาอันที่เศฟัท ทำลายล้าง1:17 คำศัพท์ภาษาฮีบรูนี้หมายถึงสิ่งของหรือบุคคลที่ถวายแด่พระยาห์เวห์แล้วไม่อาจเรียกคืนได้ มักจะต้องทำลายให้หมดหมดทั้งเมือง เมืองนั้นจึงได้ชื่อว่าโฮรมาห์1:17 แปลว่า ความย่อยยับ ฉธบ 2:34; กดว 14:45คนเผ่ายูดาห์ยังได้ยึด1:18 ฉบับ LXX และฉบับภาษาฮีบรูว่า ยูดาห์ไม่ได้ยึดกาซา อัชเคโลน และเอโครน พร้อมทั้งอาณาเขตของเมืองนั้นๆ ด้วย2 พกษ 1:2
พระยาห์เวห์อยู่กับคนเผ่ายูดาห์ พวกเขายึดครองดินแดนเทือกเขาได้ แต่ไม่สามารถขับไล่ชาวเมืองออกไปจากที่ราบเพราะพวกนั้นมีรถรบเหล็ก ยชว 17:16เมืองเฮโบรนยกให้คาเลบตามที่โมเสสสัญญาไว้ คาเลบขับไล่ลูกชายทั้งสามของอานาคออกไป กดว 14:24; ยชว 14:13; ยชว 15:13แต่เผ่าเบนยามินไม่สามารถขับไล่ชาวเยบุสซึ่งอาศัยอยู่ในเยรูซาเล็มได้ ชาวเยบุสยังคงอาศัยอยู่ที่นั่นกับชาวเบนยามินตราบจนทุกวันนี้ยชว 15:63; ยชว 18:28
เผ่าของโยเซฟเข้าโจมตีเบธเอล และพระยาห์เวห์อยู่กับพวกเขา ยชว 16:1เมื่อพวกเขาส่งคนไปดูลาดเลาที่เบธเอล (เดิมเรียกว่า ลูส) ปฐม 28:19สายสืบเห็นชายคนหนึ่งกำลังจะออกมานอกเมือง จึงกล่าวกับเขาว่า “จงบอกทางเข้าเมืองแก่เรา และเราจะปรานีเจ้า” ชายผู้นั้นจึงชี้ช่องทางให้ พวกเขาก็เข้าไปประหารคนทั้งเมือง ยกเว้นชายผู้นั้นกับครอบครัวของเขา ยชว 6:25ต่อมาชายผู้นั้นย้ายเข้าไปในดินแดนของชาวฮิตไทต์ สร้างเมืองขึ้นที่นั่น และตั้งชื่อเมืองนั้นว่าลูส ซึ่งยังคงเรียกกันจนถึงทุกวันนี้ยชว 16:2
แต่เผ่ามนัสเสห์ไม่ได้ขับไล่ชาวเมืองที่อาศัยอยู่ในเบธชาน ทาอานาค โดร์ อิบเลอัม เมกิดโด พร้อมทั้งหมู่บ้านโดยรอบ เพราะชาวคานาอันยังยืนกรานที่จะอยู่ในดินแดนนั้น ยชว 17:11; ยชว 21:25; 1 ซมอ 31:10เมื่อคนอิสราเอลแข็งแกร่งขึ้น ก็บีบบังคับชาวคานาอันให้ทำงานหนัก แต่ไม่เคยขับไล่คนเหล่านั้นออกไปจากดินแดน เผ่าเอฟราอิมก็ไม่ได้ขับไล่ชาวคานาอันที่อาศัยอยู่ในเกเซอร์ คนเหล่านี้ยังคงอยู่ท่ามกลางพวกเขา ยชว 16:10; ยชว 21:21เศบูลุนก็ไม่ได้ขับไล่ชาวคานาอันซึ่งอาศัยอยู่ในหมู่พวกเขาในคิทโรนหรือนาหะโลล แต่เกณฑ์แรงงานคนเหล่านั้น เผ่าอาเชอร์ก็ไม่ได้ขับไล่ชาวเมืองอัคโค ไซดอน อาห์ลาบ อัคซิบ เฮลบาห์ อาเฟค หรือเรโหบ ยชว 15:44; ยชว 19:29ด้วยเหตุนี้คนเผ่าอาเชอร์จึงอาศัยอยู่ร่วมกับชาวคานาอันซึ่งเป็นคนถิ่นนั้น เผ่านัฟทาลีก็ไม่ได้ขับไล่ชาวเมืองเบธเชเมชหรือชาวเบธอานาทออกไป แต่คนเผ่านัฟทาลีอาศัยอยู่ท่ามกลางชาวคานาอันและเกณฑ์แรงงานจากชาวเบธเชเมชและเบธอานาทเช่นกัน ชาวอาโมไรต์บังคับชาวดานให้อยู่แต่ในดินแดนเทือกเขา ไม่ยอมให้ลงมายังที่ราบเลย วนฉ 18:1ชาวอาโมไรต์ยังคงปักหลักอยู่ที่ภูเขาเฮเรส อัยยาโลน และ ชาอัลบิม แต่เมื่อเผ่าของโยเซฟมีกำลังเข้มแข็งขึ้น ก็บีบบังคับเกณฑ์แรงงานพวกเขา ยชว 19:42พรมแดนของชาวอาโมไรต์เริ่มจากช่องแคบแมงป่องไปสู่เสลาและเหนือขึ้นไป