Лк Луки, розділ Євангеліє від св. Луки, розділ 20
Jesus’ authority questioned
Καὶ ἐγένετο ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἐκείνων,εκεινων f35 A,C,N,W [96.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ --- ℵB,D,Q [3.5%] NU διδάσκοντος αὐτοῦ τὸν λαὸν ἐν τῷ ἱερῷ καὶ εὐαγγελιζομένου, ἐπέστησαν οἱ ἱερεῖςιερεις f35 A,W [84%] HF,RP,OC ¦ αρχιερεις ℵB,C,D,N,Q [16%] CP,TR,NU καὶ οἱοι rell ¦ --- A [15%] γραμματεῖς σὺν τοῖς πρεσβυτέροις Мт 21:23; Мр 11:27καὶ εἶπονειπον rell ¦ ειπαν ℵB [1%] NU πρὸς αὐτὸν λέγοντες,προς αυτον λεγοντες f35 A,N,Q,W [97.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ 12 C,D [1.5%] ¦ ∼ 312 ℵB [1%] NU «Εἰπὲ ἡμῖνειπε ημιν f35 A,D,N,Q,W [97.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ειπον 2 B [1%] NU ¦ --- ℵC [1.5%] ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς· ἢ τίς ἐστιν ὁ δούς σοι τὴν ἐξουσίαν ταύτην;» Ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς· «Ἐρωτήσω ὑμᾶς κἀγὼ ἕνα λόγον,ενα λογον f35 C,D,N,Q [82%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ∼ 21 A [16%] ¦ 2 ℵB,W [2%] NU καὶ εἴπατέ μοι· Τὸ βάπτισμα Ἰωάννου—ἐξ οὐρανοῦ ἦν ἢ ἐξ ἀνθρώπων;» Οἱ δὲ συνελογίσαντο πρὸς ἑαυτοὺς λέγοντες ὅτι «Ἐὰν εἴπωμεν, ‹Ἐξ οὐρανοῦ,› ἐρεῖ, ‹Διὰ τίτι f35 ℵB,W [83%] CP,HF,RP,NU ¦ 1 ουν A,C,D,N,Q [17%] TR,OC οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ;› Ἐὰν δὲ εἴπωμεν, ‹Ἐξ ἀνθρώπων,› πᾶς ὁ λαὸςπας ο λαος f35 A,C,N,Q,W [98.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ∼ 23 απας ℵB(D) [1.5%] NU καταλιθάσει ἡμᾶς, πεπεισμένος γάρ ἐστιν Ἰωάννην προφήτην εἶναι.» Мт 14:5Καὶ ἀπεκρίθησαν μὴ εἰδέναι πόθεν. Καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, «Οὐδὲ ἐγὼ λέγω ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ.»
Parable of some perverse tenants
Ἤρξατο δὲ πρὸς τὸν λαὸν λέγειν τὴν παραβολὴν ταύτην· «Ἄνθρωποςανθρωπος f35 ℵB(C,D)N,Q [87%] CP,HF,RP ¦ 1 τις A,W [13%] TR,OC[NU] ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα, καὶ ἐξέδοτοεξεδοτο f35 D,N,Q,W [99.5%] CP,HF,RP,TR,OC,UBS ¦ εξεδετο ℵA,B,C [0.5%] N-A (One of the rare places where UBS and N-A are not the same.) αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδήμησεν χρόνους ἱκανούς. Мт 21:33; Мр 12:1Καὶ ἐνεν f35 A,W [93%] CP,HF,RP,TR ¦ 1 τω C,N,Q [6%] OC ¦ τω [0.5%] ¦ --- ℵB(D) [0.5%] NU καιρῷ ἀπέστειλεν πρὸς τοὺς γεωργοὺς δοῦλον, ἵνα ἀπὸ τοῦ καρποῦ τοῦ ἀμπελῶνος δῶσινδωσιν f35 C,D,N,W [93%] CP,HF,RP,TR ¦ δωσουσιν ℵA,B,Q [4%] OC,NU ¦ --- [3%] ¦ one other variant αὐτῷ. Οἱ δὲ γεωργοὶ δήραντεςδηραντες f35 [20%] ¦ δειραντες ℵA,B,C(D)N,Q,W [80%] CP,HF,RP,TR,OC,NU (Is the verb δαιρω or δερω? By far the more common, the literal meaning of δερω is to skin or flay a dead animal, to beat or whip being a derived meaning. Some have doubted the independent existence of δαιρω, but it occurs in Hermas, sim.6.2.6 [2nd cent.]. The meaning is presumably ‘to beat severely’. That many copyists might change an unfamiliar form to a closely related familiar one is not hard to imagine, but who would change a familiar one to an unfamiliar one?) αὐτὸν ἐξαπέστειλανδηραντες αυτον εξαπεστειλαν f35 A,C(D)N,Q [96.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ∼ 321 ℵB [0.3%] NU ¦ 12 απεστειλαν [2.5%] ¦ 1232 W [0.5%] κενόν. Καὶ προσέθετοπροσεθετο rell ¦ 1 αυτοις Q [2%] OC πέμψαι ἕτερονπεμψαι ετερον f35 N,Q,W [96%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ∼ 21 ℵA,B [4%] NU ¦ επεμψεν 2 D ¦ 1 αυτοις 2 C δοῦλον· οἱ δὲ κἀκεῖνον δήραντεςδηραντες f35 [20%] ¦ δειραντες ℵA,B,C,D,N,Q,W [80%] CP,HF,RP,TR,OC,NU καὶ ἀτιμάσαντες ἐξαπέστειλαν κενόν. Καὶ προσέθετο πέμψαι τρίτον·πεμψαι τριτον f35 A,C,N,Q,W [99%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ∼ 21 ℵB [1%] NU ¦ ∼ 2 επεμψεν D οἱ δὲ καὶ τοῦτον τραυματίσαντες ἐξέβαλον. Εἶπεν δὲ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος· ‹Τί ποιήσω; Πέμψω τὸν υἱόν μου τὸν ἀγαπητόν· ἴσως τοῦτον ἰδόντεςιδοντες f35 A,N,W [98.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ --- ℵB,C,D,Q [1.5%] NU ἐντραπήσονται.› Ἰδόντες δὲ αὐτὸν οἱ γεωργοί, διελογίζοντο πρὸς ἑαυτοὺςεαυτους f35 A,C,N,Q,W [98%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ αλληλους ℵB,D [1.5%] NU ¦ two other variants [0.5%] λέγοντες· ‹Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος. Δεῦτε,δευτε f35 ℵC,D [90%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ --- A,B,N,Q,W [10%] NU ἀποκτείνωμεν αὐτόν, ἵνα ἡμῶν γένηται ἡ κληρονομία.› Євр 1:2Καὶ ἐκβαλόντεςεκβαλοντες f35 [24%] ¦ 1 αυτον ℵA,B,D,N,Q,W [76%] CP,HF,RP,TR,OC,NU ¦ λαβοντες αυτον εξεβαλον C (some 7% have εκβαλλοντες) ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος, ἀπέκτειναν. Τί οὖν ποιήσει αὐτοῖς ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος; Євр 13:12Ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργοὺς τούτους, καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα ἄλλοις.» Ἀκούσαντες δὲ εἶπον,ειπον rell ¦ ειπαν ℵB,D,Q [1.5%] NU «Μὴ γένοιτο.»
Ὁ δὲ ἐμβλέψας αὐτοῖς εἶπεν· «Τί οὖν ἐστιν τὸ γεγραμμένον τοῦτο· ‹Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας›; Мт 21:42; Мр 12:10; Дії 4:11; 1Петр 2:6; Рим 9:33Πᾶς ὁ πεσὼν ἐπ᾿ ἐκεῖνον τὸν λίθον συνθλασθήσεται· ἐφ᾿ ὃν δ᾿ ἂν πέσῃ—λικμήσει αὐτόν.»
Καὶ ἐζήτησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖςαρχιερεις και οι γραμματεις f35 ℵD,N [88%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ∼ 4231 A,B,W [12%] NU ¦ ∼ 423 φαρισαιοι C ¦ three other variants ἐπιβαλεῖν ἐπ᾿ αὐτὸν τὰς χεῖρας ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ· καὶ ἐφοβήθησανεφοβηθησαν f35 [65%] CP,HF,RP ¦ 1 τον λαον ℵA,B,C(D) [35%] TR,OC,NU ¦ 1 τον οχλον N,W—ἔγνωσαν γὰρ ὅτι πρὸς αὐτοὺς τὴν παραβολὴν ταύτην εἶπεν.την παραβολην ταυτην ειπεν f35 A,C,N,W [93%] CP,HF,RP,TR ¦ ∼ 4123 ℵB [3%] NU ¦ ∼ ειρηκεν 123 D ¦ 124 [3%] ¦ τας παραβολας ελεγεν [1%] OC ¦ two other variants
To Caesar, Caesar’s; to God, God’s
Καὶ παρατηρήσαντες ἀπέστειλαν ἐγκαθέτους, ὑποκρινομένους ἑαυτοὺς δικαίους εἶναι, ἵνα ἐπιλάβωνταιεπιλαβωνται rell ¦ επιλαβονται [21%] αὐτοῦ λόγου,λογου rell ¦ λογον C,N [18%] ¦ λογων D εἰς τὸεις το f35 A,N,W [99%] (CP)HF,RP,TR,OC ¦ ωστε ℵB,C,D [1%] NU παραδοῦναι αὐτὸν τῇ ἀρχῇ καὶ τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ ἡγεμόνος. Мт 22:15; Мр 12:13Καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν λέγοντες· «Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ὀρθῶς λέγεις καὶ διδάσκεις, καὶ οὐ λαμβάνεις πρόσωπον ἀλλ᾿ ἐπ᾿ ἀληθείας τὴν ὁδὸν τοῦ Θεοῦ διδάσκεις. Ἔξεστιν ἡμῖνημιν f35 C(D)W [97.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ημας ℵA,B [2.5%] NU ¦ --- N ¦ one other variant Καίσαρι φόρον δοῦναι, ἢ οὔ;»
Κατανοήσας δὲ αὐτῶν τὴν πανουργίαν εἶπεν πρὸς αὐτούς· «Τί με πειράζετε;τι με πειραζετε f35 A(C)D,N,W [98.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ --- ℵB [1.5%] NU Ἐπιδείξατέεπιδειξατε f35 C,N [85%] CP,HF,RP,TR ¦ δειξατε ℵA,B,D,W [15%] OC,NU μοι δηνάριονδηναριον rell ¦ 1 οι δε εδειξαν και ειπε (ℵ)C,N [20%] (plus several minor variations)—τίνος ἔχει εἰκόνα καὶ ἐπιγραφήν;» Ἀποκριθέντεςαποκριθεντες f35 A,C(D,W) [97%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ οι ℵB,N [3%] NU δὲ εἶπον,ειπον rell ¦ ειπαν ℵB,C [0.5%] NU «Καίσαρος.» Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς,αυτοις f35 A,C,D,N,W [97%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ προς αυτους ℵB [3%] NU «Ἀπόδοτε τοίνυναποδοτε τοινυν f35 A,C,N,W [92%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ∼ 21 ℵB [2%] NU ¦ 1 D ¦ 1 ουν [6%] τὰ Καίσαρος Καίσαρι, καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ.» Мт 17:27; Мт 22:21; Рим 13:7Καὶ οὐκ ἴσχυσαν ἐπιλαβέσθαι αὐτοῦ ῥήματος ἐναντίον τοῦ λαοῦ· καὶ θαυμάσαντες ἐπὶ τῇ ἀποκρίσει αὐτοῦ, ἐσίγησαν.
Sadducees deny resurrection
Προσελθόντες δέ τινες τῶν Σαδδουκαίων, οἱ ἀντιλέγοντεςαντιλεγοντες f35 A,W (94.3%) CP,HF,RP,TR[NU] ¦ λεγοντες ℵB,C,D,N (5.4%) OC ¦ three other variants (0.3%) ἀνάστασιν μὴ εἶναι,αναστασιν μη ειναι rell ¦ ∼ 231 N [2.5%] OC ἐπηρώτησαν αὐτὸν Мт 22:23; Мр 12:18; Дії 23:8λέγοντες· «Διδάσκαλε, Μωσῆςμωσης f35 ℵA [60%] HF,RP,TR ¦ μωυσης B,D,N,W [40%] CP,OC,NU ἔγραψεν ἡμῖν, ἐάν τινος ἀδελφὸς ἀποθάνῃ ἔχων γυναῖκα καὶ οὗτος ἄτεκνος ἀποθάνῃ,αποθανη f35 A,N,W [96%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ η B [4%] NU ¦ D is wild ¦ three other variants ¦ ℵ omits whole line ἵνα ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ λάβῃο αδελφος αυτου λαβη f35 [20%] ¦ ∼ 4123 A,B,D,N,W [80%] CP,HF,RP,TR,OC,NU τὴν γυναῖκα καὶ ἐξαναστήσῃεξαναστηση f35 ℵB,D,N [67%] CP,HF,RP,TR,OC,NU ¦ εξαναστησει A,W [33%] σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. Ἑπτὰ οὖν ἀδελφοὶ ἦσαν· καὶ ὁ πρῶτος λαβὼν γυναῖκα ἀπέθανεν ἄτεκνος· καὶ ἔλαβενελαβεν f35 A,W [99.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ --- ℵB,D [0.5%] NU ὁ δεύτερος τὴν γυναῖκα, καὶ οὗτος ἀπέθανεν ἄτεκνος·την γυναικα και ουτος απεθανεν ατεκνος f35 A,W [99%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ --- ℵB,D [1%] NU καὶ ὁ τρίτος ἔλαβεν αὐτήν·αυτην f35 ℵB(D)W [55%] CP,HF,TR,OC,NU ¦ 1 ωσαυτως A [45%] RP ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ ἑπτάεπτα f35 ℵA,B,D [73%] CP,HF,RP,TR,OC,NU ¦ 1 και W [27%] some TRs—οὐ κατέλιπονκατελιπον rell ¦ κατελειπον A [18%] ¦ αφηκαν D ¦ two other variants τέκνα, καὶ ἀπέθανον. Ὕστερον δὲ πάντων,δε παντων f35 A,W [60%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ 2 [35%] ¦ 1 [2%] ¦ --- ℵB,D [0.3%] NU ἀπέθανεν καὶ ἡ γυνή.απεθανεν και η γυνη f35 A,W [98%] CP,HF,RP,TR ¦ ∼ 2341 ℵB,D [2%] OC,NU Ἐν τῇ οὖνεν τη ουν f35 A,D,W [99.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ 12 ℵ ¦ ∼ η γυνη 312 B [0.5%] NU ἀναστάσει,ουν αναστασει rell ¦ ∼ 21 [0.5%] OC τίνος αὐτῶν γίνεται γυνή; Οἱ γὰρ ἑπτὰ ἔσχον αὐτὴν γυναῖκα.»
Καὶ ἀποκριθεὶςαποκριθεις f35 A,W [99%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ --- ℵB,D [1%] NU εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· «Οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου γαμοῦσιν καὶ ἐκγαμίσκονται·εκγαμισκονται f35 Q [74%] CP,HF,RP,TR ¦ εκγαμιζονται A,W [23%] OC ¦ γαμισκονται ℵB [2%] NU ¦ γαμιζονται [1%] ¦ γαμουνται D ¦ two other variants οἱ δὲ καταξιωθέντες τοῦ αἰῶνος ἐκείνου τυχεῖν, καὶ τῆς ἀναστάσεως τῆς ἐκ νεκρῶν, οὔτε γαμοῦσιν οὔτε ἐκγαμίζονται.εκγαμιζονται f35 A,W [84%] CP,HF,RP ¦ εκγαμισκονται [9%] TR ¦ γαμιζονται ℵD,Q [4%] OC,NU ¦ γαμισκονται B [3%] Οὔτεουτε f35 ℵQ,W [94.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ουδε A,B,D [5.5%] NU γὰρ ἀποθανεῖν ἔτι δύνανται, ἰσάγγελοι γάρ εἰσιν—καὶ υἱοί εἰσιν τοῦτου f35 Q,W [99.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ τω D ¦ --- ℵA,B [0.3%] NU Θεοῦ, τῆς ἀναστάσεως υἱοὶ ὄντες. Ὅτι δὲ ἐγείρονται οἱ νεκροί, καὶ Μωϋσῆςμωυσης f35 B,D,Q,W [55%] CP,OC,NU ¦ μωσης ℵA [45%] HF,RP,TR ἐμήνυσεν ἐπὶ τῆς βάτου, ὡς λέγει· ‹Κύριον τὸν Θεὸν Ἁβραὰμ καὶ τὸντον f35 A,Q,W [99%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ --- ℵB,D [1%] NU Θεὸν Ἰσαὰκ καὶ τὸντον f35 A,Q [99%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ --- ℵB,D [1%] NU ¦ W omits phrase Θεὸν Ἰακώβ.› Мт 22:32; Мр 12:26Θεὸς δὲ οὐκ ἔστιν νεκρῶν, ἀλλὰ ζώντων—πάντες γὰρ αὐτῷ ζῶσιν.» Ἀποκριθέντες δέ τινες τῶν γραμματέων εἶπον,ειπον rell ¦ ειπαν ℵB,D [0.5%] NU «Διδάσκαλε, καλῶς εἶπας.» Οὐκέτι δὲδε f35 A,D,Q,W [99%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ γαρ ℵB [1%] NU ἐτόλμων ἐπερωτᾶν αὐτὸν οὐδέν.Мт 22:42; Мр 12:35
Is the Christ David’s Son?
Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς· «Πῶς λέγουσινλεγουσιν rell ¦ 1 τινες A [17%] τὸν Χριστὸν Υἱὸν Δαυὶδ εἶναι;υιον δαυιδ ειναι f35 A,Q,W [97.5%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ∼ 321 ℵB [0.3%] NU ¦ ∼ 312 [1%] ¦ 12 D ¦ υιος 2 εστιν [1%] Καὶ αὐτὸςκαι αυτος f35 A,D,W [98%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ∼ 2 γαρ ℵB [2%] NU ¦ 12 γαρ Q Δαυὶδ λέγει ἐν Βίβλῳβιβλω rell ¦ 1 των D,W [8.5%] OC Ψαλμῶν, ‹Εἶπεν ὁο f35 ℵA,Q,W [99.8%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ --- B(D)NU Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου Мт 22:44ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου.› Δαυὶδ οὖν Κύριον αὐτὸνκυριον αυτον rell ¦ ∼ 21 A,B,Q [17%] OC καλεῖ, καὶ πῶς Υἱὸς αὐτοῦυιος αυτου f35 ℵD,Q,W [92%] CP,HF,RP,TR,OC ¦ ∼ 21 A,B [8%] NU ἐστιν;»
Jesus denounces the scribes
Ἀκούοντος δὲ παντὸς τοῦ λαοῦ, εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ·αυτου f35 ℵA,W [98%] CP,HF,RP,TR,OC[NU] ¦ αυτους (Q) ¦ εαυτου [1.5%] ¦ --- B,D [0.3%] «Προσέχετε ἀπὸ τῶν γραμματέων, τῶν θελόντων περιπατεῖν ἐν στολαῖς, καὶ φιλούντων ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς, καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ πρωτοκλισίας ἐν τοῖς δείπνοις· Мт 23:6; Мр 12:38; Лк 11:43οἳ κατεσθίουσιν τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν, καὶ προφάσει μακρὰ προσεύχονται. Οὗτοι λήψονταιληψονται rell ¦ λημψονται ℵA,B,D,W [1%] NU περισσότερον κρῖμα.»