สภษ สุภาษิต, บทที่ สุภาษิต, บทที่ 6
อย่าค้ำประกันหนี้ให้คนอื่น
ลูกเอ๋ย หากเจ้าไปค้ำประกันหนี้ให้กับเพื่อนบ้านของเจ้า
คือไปจับมือรับปากประกันหนี้ให้กับคนอื่น
เจ้าได้ตกหลุมพรางแล้วที่ไปรับปากเขาอย่างนั้น
คำพูดของเจ้าทำให้เจ้าติดกับดักแล้ว
ลูกเอ๋ย ให้เจ้าทำอย่างนี้ เพื่อเจ้าจะได้รอดตัวไปจากเรื่องนี้
ให้ไปหาเพื่อนบ้านคนนั้นอย่างถ่อมสุภาพ
และขอร้องเพื่อนบ้านคนนั้นของเจ้า
เพราะเจ้าตกอยู่ในกำมือของเขาแล้ว
อย่าได้นอนตาหลับ
หรือปล่อยให้หนังตาปรือ
เอาตัวรอดไว้ก่อน เหมือนกับกวางที่หนีจากนายพราน
หรือเหมือนกับนกที่หนีจากเงื้อมมือของนายพรานล่านก
ระวังอย่าเกียจคร้าน
เจ้าคนขี้เกียจ ไปดูมดไป
ไปดูชีวิตของมันซะ จะได้ฉลาดขึ้น
มดไม่มีผู้สั่งการ
ไม่มีเจ้าหน้าที่ หรือผู้ปกครอง
แต่มันหาอาหารในช่วงฤดูร้อน
และเก็บสะสมในช่วงฤดูเก็บเกี่ยว
เจ้าคนขี้เกียจ เจ้าจะนอนอยู่ตรงนั้นอีกนานแค่ไหน
เมื่อไหร่เจ้าถึงจะลุกขึ้นจากที่นอน
คนเกียจคร้านพูดว่า “ขอนอนอีกสักงีบ ขอพักอีกสักหน่อย
ขอนอนกอดอกอีกสักนิด”
แล้วเมื่อนั้น ความยากจนก็จะจู่โจมเข้าใส่เจ้าเหมือนกับโจรบุกปล้น
และความอดอยากก็จะจู่โจมเข้ามาเหมือนนักรบ
ระวังคนที่ชอบก่อเรื่อง
คนชอบก่อเรื่อง
คือคนชั่วร้ายที่ชอบพูดโกหกไปทั่ว
พร้อมทั้งขยิบหูหยิบตา
ส่งสัญญาณด้วยมือและเท้า
เขาก่อการทะเลาะวิวาทอยู่เสมอ
ด้วยจิตใจคดโกงที่วางแผนการชั่วร้าย
ดังนั้น ความหายนะจะเกิดขึ้นกับเขาทันทีทันใด
และเขาจะถูกทำลายอย่างย่อยยับภายในพริบตา เกินกว่าที่จะเยียวยารักษาได้
สิ่งที่พระยาห์เวห์เกลียดชัง
มีหกสิ่งที่พระยาห์เวห์เกลียดชัง
อันที่จริงมีเจ็ดสิ่งที่พระองค์สะอิดสะเอียน
คือดวงตาที่หยิ่งยโส
ลิ้นที่พูดโกหก
มือที่ฆ่าคนบริสุทธิ์
จิตใจที่คิดแผนการชั่วร้าย
เท้าที่รีบวิ่งไปทำความชั่ว
อีกทั้งพยานเท็จที่พูดโกหก
และคนที่ก่อให้เกิดการทะเลาะวิวาทกันในหมู่พี่น้อง
ระวังเรื่องการเล่นชู้
ลูกเอ๋ย ให้รักษาคำสั่งของพ่อเจ้าไว้
และอย่าละทิ้งคำสั่งสอนของแม่เจ้า
ให้เอามันคล้องคอของเจ้าไว้
ให้มันห้อยอยู่ใกล้ใจของเจ้าตลอดเวลา
ไม่ว่าเจ้าจะเดินไปที่ไหน คำสั่งสอนนั้นจะนำทางเจ้า
จะคอยดูแลเจ้าเมื่อเจ้านอนลง
และจะคอยพูดคุยกับเจ้าเมื่อเจ้าตื่นขึ้น
เพราะคำสั่งนั้นเป็นตะเกียง
คำสั่งสอนนั้นเป็นแสงสว่าง
และการตักเตือนตีสอนนั้นเป็นทางที่นำไปสู่ชีวิต
คำสอนของพ่อแม่จะช่วยรักษาเจ้าให้รอดพ้นจากหญิงชั่ว
และรอดพ้นจากคำพูดยั่วยวนของหญิงที่เล่นชู้6:24 หญิงที่เล่นชู้ หรืออาจแปลได้อีกว่า “หญิงแปลกหน้า” หรือ “หญิงต่างถิ่น”
อย่าปล่อยให้ใจของเจ้ากระสันในความงามของเธอ
และอย่าปล่อยให้เธอสะกดเจ้าด้วยหางตาของเธอ
เพราะไปเที่ยวโสเภณี จ่ายค่าตัวเท่าขนมปังแค่ก้อนเดียว
แต่ถ้าไปยุ่งกับเมียคนอื่น เจ้าจะต้องเสียทั้งชีวิตไป
ใครบ้างที่ใส่ไฟเข้าไปในกระเป๋าหน้าอกเสื้อ
แล้วเสื้อไม่ไหม้
ใครบ้างที่เดินบนถ่านไฟ
แล้วเท้าไม่พอง
คนที่ไปร่วมหลับนอนกับเมียของเพื่อนบ้านก็เหมือนกัน
ไม่มีใครที่ไปแตะต้องตัวเธอ แล้วพ้นโทษไปได้
คนจะไม่เหยียดหยามหัวขโมยหรอก
ถ้าเขาขโมยไปเพื่อดับความหิวโหย
แต่ถ้าหากเขาถูกจับได้ เขาจะต้องจ่ายคืนถึงเจ็ดเท่า
เขาอาจจะต้องชดใช้ด้วยทุกสิ่งที่เขามีอยู่
ส่วนคนที่เป็นชู้กับเมียคนอื่น เป็นคนไม่มีสมองคิด
คนที่ทำอย่างนี้ทำลายตัวเอง6:32 คนที่ทำอย่างนี้ทำลายตัวเอง หรือ แปลได้อีกอย่างหนึ่งว่า “ใครก็ตามที่อยากจะทำลายชีวิตตัวเอง ก็ปล่อยให้เขาไปมีชู้อย่างนั้น”
เขาจะถูกโบยตี และเสื่อมเสียเกียรติ
ความอับอายของเขาไม่อาจถูกลบล้างไปได้
เพราะความหึงหวงจะกระตุ้นให้สามีของหญิงนั้นโกรธแค้น
และในวันที่เขาแก้แค้นนั้น เขาจะไม่ปรานีเลย
เขาจะไม่ยอมรับเงินชดใช้ใดๆ
และไม่ยอมรับค่าทำขวัญด้วย ไม่ว่าเจ้าจะพยายามให้เขามากแค่ไหนก็ตาม