Десять заповедей
Десять заповедей записаны в 20-й главе книги Исход и в 5-й главе книги Второзаконие. В Ветхом Завете они названы «словами завета» (Исх 34:28) и «десятословием» (Исх 34:28; Втор 4:13), а в Новом Завете — «заповедями», по-гречески ἐντολαί (Мф 19:17; Рим 13:9). Сегодня Десять заповедей часто называют Декалогом — от греческого δέκα λόγοι, «десять слов».
Обе записи Десяти заповедей по сути одинаковы, но заповедь о субботе обоснована в них по-разному: в Исходе — сотворением мира, во Второзаконии — избавлением Израиля из египетского рабства.
В Новом Завете Иисус и апостолы не раз ссылаются на эти заповеди — на все, кроме заповеди о субботе. При этом они говорят прежде всего о внутреннем, а не о внешнем их исполнении и выделяют два главных требования: любовь к Богу и любовь к ближнему.
Исход и Второзаконие
“เราคือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเจ้า ผู้นำเจ้าออกมาจากอียิปต์ ออกจากแดนทาส
- อย่ามีพระเจ้าอื่นใดต่อหน้าเรา20:3 หรือ นอกเหนือจากเรา
- อย่าสร้างรูปจำลองสำหรับตนเอง เป็นรูปสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่มีอยู่ในฟ้าสวรรค์เบื้องบน แผ่นดินโลกเบื้องล่าง หรือท้องน้ำเบื้องลึก อย่ากราบไหว้หรือนมัสการสิ่งเหล่านั้น เพราะเรา พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า เป็นพระเจ้าผู้หวงแหน เราจะลงโทษลูกหลานเพราะบาปของพ่อแม่ผู้เกลียดชังเราไปจนสามสี่ชั่วอายุ แต่เราจะแสดงความรักต่อลูกหลานของผู้ที่รักเราและปฏิบัติตามคำสั่งของเราไปจนพันชั่วอายุคน
- อย่าใช้นามของพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าในทางที่ผิด เพราะพระยาห์เวห์จะลงโทษใครก็ตามที่ใช้นามของพระองค์แบบนั้น
- จงระลึกถึงวันสะบาโตโดยการสงวนวันนั้นไว้สำหรับพระยาห์เวห์ จงทำงานทั้งสิ้นของเจ้าในหกวัน แต่ในวันที่เจ็ดเป็นวันสะบาโต20:10 แปลว่า พักแด่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า อย่าทำงานใดๆ ในวันนั้น ไม่ว่าตัวเจ้า ลูกชาย ลูกสาว ทาสชายหญิง หรือสัตว์ต่างๆ ของเจ้า แม้แต่คนต่างชาติที่อาศัยอยู่ในเมืองของเจ้า เพราะในหกวัน พระยาห์เวห์สร้างฟ้าสวรรค์และแผ่นดินโลก ท้องทะเล และทุกสิ่งในนั้น แต่หยุดพักวันที่เจ็ด ฉะนั้นพระยาห์เวห์ได้อวยพรวันสะบาโตและแยกไว้สำหรับพระองค์
- จงให้เกียรติพ่อแม่ของเจ้า เพื่อเจ้าจะมีชีวิตยืนยาวในดินแดนที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้ากำลังยกให้เจ้า
- อย่าฆ่าคน
- อย่าคบชู้
- อย่าลักขโมย
- อย่าเป็นพยานเท็จใส่ร้ายเพื่อนบ้าน
- อย่าโลภอยากได้บ้านเรือนของเพื่อนบ้าน อย่าโลภอยากได้ภรรยาของเพื่อนบ้านหรือทาสชายหญิงของเขา วัวหรือลาของเขา หรือสิ่งใดๆ ที่เป็นของเพื่อนบ้าน”
“เราคือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเจ้า ผู้นำเจ้าออกมาจากอียิปต์ ออกจากแดนทาส
- อย่ามีพระเจ้าอื่นใดต่อหน้าเรา
- อย่าสร้างรูปจำลองสำหรับตนเอง เป็นรูปสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่มีอยู่ในฟ้าสวรรค์เบื้องบน แผ่นดินโลกเบื้องล่าง หรือท้องน้ำเบื้องลึก อย่ากราบไหว้หรือนมัสการสิ่งเหล่านั้น เพราะเรา พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าเป็นพระเจ้าผู้หวงแหน เราจะลงโทษลูกหลานเพราะบาปของพ่อแม่ผู้เกลียดชังเราไปจนสามสี่ชั่วอายุ แต่เราจะแสดงความรักต่อลูกหลานของผู้ที่รักเราและปฏิบัติตามคำสั่งของเราไปจนพันชั่วอายุคน
- อย่าใช้นามของพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าในทางที่ผิด เพราะพระยาห์เวห์จะลงโทษใครก็ตามที่ใช้นามของพระองค์แบบนั้น
- จงถือรักษาวันสะบาโต5:12 แปลว่า พักโดยการสงวนวันนั้นไว้สำหรับพระยาห์เวห์ ตามที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าได้สั่งไว้ จงทำงานทั้งสิ้นของเจ้าในหกวัน แต่ในวันที่เจ็ดเป็นวันสะบาโตแด่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า อย่าทำงานใดๆ ในวันนั้น ไม่ว่าตัวเจ้า ลูกชาย ลูกสาว ทาสชายหญิง วัวหรือลาหรือสัตว์ต่างๆ ของเจ้า แม้แต่คนต่างชาติที่อาศัยอยู่ในเมืองของเจ้า เพื่อทาสชายหญิงของเจ้าจะได้พักเช่นเดียวกับเจ้า จงระลึกว่าพวกเจ้าเคยเป็นทาสอยู่ในอียิปต์ และพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้านำเจ้าออกมาโดยมือที่มีกำลังเข้มแข็งและแขนที่เหยียดออก ดังนั้นพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าจึงสั่งให้เจ้าถือรักษาวันสะบาโต
- จงให้เกียรติพ่อแม่ของเจ้าตามที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าได้สั่งไว้ เพื่อเจ้าจะมีชีวิตยืนยาวและอยู่เย็นเป็นสุขในดินแดนที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้ากำลังยกให้เจ้า
- อย่าฆ่าคน
- อย่าคบชู้
- อย่าลักขโมย
- อย่าเป็นพยานเท็จใส่ร้ายเพื่อนบ้าน
- อย่าโลภอยากได้ภรรยาของเพื่อนบ้าน หรือปรารถนาที่จะได้บ้านเรือนหรือที่ดิน ทาสชายหญิง วัวหรือลาของเขา หรือสิ่งใดๆ ที่เป็นของเพื่อนบ้าน”
Как делят заповеди
В тексте больше десяти повелений, и разделить его на десять заповедей можно по-разному. В таблице — какой по счёту заповедью считается каждое место в каждой традиции; прочерк значит, что место в счёт заповедей не входит, а «вст.» — что это вступление: своего номера у него нет, но оно считается частью Десяти заповедей.
| Текст | Исход | Второзаконие | Септуагинта | Талмуд | Августин | Филон | Католики | Лютеране | Реформаты |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| «Я Господь, Бог твой…» | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | вст. |
| «Да не будет у тебя других богов…» | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| «Не делай себе кумира…» | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| «Не произноси имени Господа, Бога твоего, напрасно…» | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| «Помни (наблюдай) день субботний…» | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| «Почитай отца твоего и мать твою…» | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| «Не убивай» | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| «Не прелюбодействуй» | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| «Не кради» | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| «Не произноси ложного свидетельства…» | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| «Не желай дома ближнего твоего» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| «Не желай жены ближнего твоего» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| «…ни раба его, ни рабыни его… ничего, что у ближнего твоего» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Септуагинта — греческий перевод Ветхого Завета. Её деление сегодня приняли православная и большинство протестантских церквей, кроме лютеран.
- Талмуд — по еврейской традиции первая заповедь — вступление «Я Господь, Бог твой…».
- Блаженный Августин следует еврейской традиции, но вступление заповедью не считает, а последнюю заповедь «Не желай» делит на две по порядку слов во Второзаконии.
- Филон Александрийский делит так же, как Септуагинта, но заповеди «Не убивай» и «Не прелюбодействуй» у него поменялись местами.
- Католическая церковь следует делению Августина, но вступление считает частью первой заповеди.
- Лютеране следуют делению Августина, но без запрета на изображения; за основу берут текст книги Исход.
- Реформатские церкви следуют делению Септуагинты; вступление считается необходимой частью Десяти заповедей и обязательно произносится вместе с ними.