De Tien Geboden
De Tien Geboden staan in hoofdstuk 20 van Exodus en in hoofdstuk 5 van Deuteronomium. Het Oude Testament noemt ze „de bepalingen van het Verbond” (Exo 34:28) en „de tien geboden” (Exo 34:28; Deu 4:13). Het Nieuwe Testament noemt ze „de geboden”, in het Grieks ἐντολαί (Mat 19:17; Rom 13:9). Tegenwoordig heten ze vaak de decaloog, naar het Griekse δέκα λόγοι, „tien woorden”.
De twee opschrijvingen van de Tien Geboden zijn in de kern gelijk. Ze geven wel verschillende redenen voor het sabbatsgebod: in Exodus rust het op de schepping van de wereld, in Deuteronomium op de bevrijding van Israël uit de slavernij in Egypte.
In het Nieuwe Testament verwijzen Jezus en de apostelen meer dan eens naar deze geboden, naar alle behalve het sabbatsgebod. Ze spreken vooral over het houden van de geboden van binnenuit, en niet alleen van buiten. Ze noemen twee hoofdeisen: liefde voor God en liefde voor de naaste.
Exodus en Deuteronomium
“เราคือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเจ้า ผู้นำเจ้าออกมาจากอียิปต์ ออกจากแดนทาส
- อย่ามีพระเจ้าอื่นใดต่อหน้าเรา20:3 หรือ นอกเหนือจากเรา
- อย่าสร้างรูปจำลองสำหรับตนเอง เป็นรูปสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่มีอยู่ในฟ้าสวรรค์เบื้องบน แผ่นดินโลกเบื้องล่าง หรือท้องน้ำเบื้องลึก อย่ากราบไหว้หรือนมัสการสิ่งเหล่านั้น เพราะเรา พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า เป็นพระเจ้าผู้หวงแหน เราจะลงโทษลูกหลานเพราะบาปของพ่อแม่ผู้เกลียดชังเราไปจนสามสี่ชั่วอายุ แต่เราจะแสดงความรักต่อลูกหลานของผู้ที่รักเราและปฏิบัติตามคำสั่งของเราไปจนพันชั่วอายุคน
- อย่าใช้นามของพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าในทางที่ผิด เพราะพระยาห์เวห์จะลงโทษใครก็ตามที่ใช้นามของพระองค์แบบนั้น
- จงระลึกถึงวันสะบาโตโดยการสงวนวันนั้นไว้สำหรับพระยาห์เวห์ จงทำงานทั้งสิ้นของเจ้าในหกวัน แต่ในวันที่เจ็ดเป็นวันสะบาโต20:10 แปลว่า พักแด่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า อย่าทำงานใดๆ ในวันนั้น ไม่ว่าตัวเจ้า ลูกชาย ลูกสาว ทาสชายหญิง หรือสัตว์ต่างๆ ของเจ้า แม้แต่คนต่างชาติที่อาศัยอยู่ในเมืองของเจ้า เพราะในหกวัน พระยาห์เวห์สร้างฟ้าสวรรค์และแผ่นดินโลก ท้องทะเล และทุกสิ่งในนั้น แต่หยุดพักวันที่เจ็ด ฉะนั้นพระยาห์เวห์ได้อวยพรวันสะบาโตและแยกไว้สำหรับพระองค์
- จงให้เกียรติพ่อแม่ของเจ้า เพื่อเจ้าจะมีชีวิตยืนยาวในดินแดนที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้ากำลังยกให้เจ้า
- อย่าฆ่าคน
- อย่าคบชู้
- อย่าลักขโมย
- อย่าเป็นพยานเท็จใส่ร้ายเพื่อนบ้าน
- อย่าโลภอยากได้บ้านเรือนของเพื่อนบ้าน อย่าโลภอยากได้ภรรยาของเพื่อนบ้านหรือทาสชายหญิงของเขา วัวหรือลาของเขา หรือสิ่งใดๆ ที่เป็นของเพื่อนบ้าน”
“เราคือพระยาห์เวห์พระเจ้าของพวกเจ้า ผู้นำเจ้าออกมาจากอียิปต์ ออกจากแดนทาส
- อย่ามีพระเจ้าอื่นใดต่อหน้าเรา
- อย่าสร้างรูปจำลองสำหรับตนเอง เป็นรูปสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่มีอยู่ในฟ้าสวรรค์เบื้องบน แผ่นดินโลกเบื้องล่าง หรือท้องน้ำเบื้องลึก อย่ากราบไหว้หรือนมัสการสิ่งเหล่านั้น เพราะเรา พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าเป็นพระเจ้าผู้หวงแหน เราจะลงโทษลูกหลานเพราะบาปของพ่อแม่ผู้เกลียดชังเราไปจนสามสี่ชั่วอายุ แต่เราจะแสดงความรักต่อลูกหลานของผู้ที่รักเราและปฏิบัติตามคำสั่งของเราไปจนพันชั่วอายุคน
- อย่าใช้นามของพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าในทางที่ผิด เพราะพระยาห์เวห์จะลงโทษใครก็ตามที่ใช้นามของพระองค์แบบนั้น
- จงถือรักษาวันสะบาโต5:12 แปลว่า พักโดยการสงวนวันนั้นไว้สำหรับพระยาห์เวห์ ตามที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าได้สั่งไว้ จงทำงานทั้งสิ้นของเจ้าในหกวัน แต่ในวันที่เจ็ดเป็นวันสะบาโตแด่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า อย่าทำงานใดๆ ในวันนั้น ไม่ว่าตัวเจ้า ลูกชาย ลูกสาว ทาสชายหญิง วัวหรือลาหรือสัตว์ต่างๆ ของเจ้า แม้แต่คนต่างชาติที่อาศัยอยู่ในเมืองของเจ้า เพื่อทาสชายหญิงของเจ้าจะได้พักเช่นเดียวกับเจ้า จงระลึกว่าพวกเจ้าเคยเป็นทาสอยู่ในอียิปต์ และพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้านำเจ้าออกมาโดยมือที่มีกำลังเข้มแข็งและแขนที่เหยียดออก ดังนั้นพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าจึงสั่งให้เจ้าถือรักษาวันสะบาโต
- จงให้เกียรติพ่อแม่ของเจ้าตามที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าได้สั่งไว้ เพื่อเจ้าจะมีชีวิตยืนยาวและอยู่เย็นเป็นสุขในดินแดนที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้ากำลังยกให้เจ้า
- อย่าฆ่าคน
- อย่าคบชู้
- อย่าลักขโมย
- อย่าเป็นพยานเท็จใส่ร้ายเพื่อนบ้าน
- อย่าโลภอยากได้ภรรยาของเพื่อนบ้าน หรือปรารถนาที่จะได้บ้านเรือนหรือที่ดิน ทาสชายหญิง วัวหรือลาของเขา หรือสิ่งใดๆ ที่เป็นของเพื่อนบ้าน”
Hoe de geboden worden genummerd
De tekst bevat meer dan tien voorschriften, en er is meer dan één manier om hem in tien geboden te verdelen. De tabel toont als welk gebod elke passage in elke traditie telt. Een streepje betekent dat de passage niet tot de geboden wordt gerekend. „inl.” staat voor de inleiding: ze heeft geen eigen nummer, maar geldt als deel van de Tien Geboden.
| Tekst | Exodus | Deuteronomium | Septuaginta | Talmoed | Augustinus | Philo | katholiek | luthers | gereformeerd |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| „Ik ben Jahweh, uw God…” | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | inl. |
| „Gij zult geen andere goden naast Mij hebben” | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| „Gij zult u geen godenbeeld maken…” | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| „Gij zult de naam van Jahweh, uw God, niet ijdel gebruiken…” | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| „Gedenk (onderhoud) de sabbat…” | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| „Eert uw vader en moeder…” | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| „Gij zult niet doden” | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| „Gij zult geen overspel doen” | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| „Gij zult niet stelen” | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| „Gij zult tegen uw naaste geen valse getuigenis afleggen…” | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| „Gij zult het huis van uw naaste niet begeren” | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| „Gij zult de vrouw van uw naaste niet begeren” | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| „…noch zijn slaaf of slavin… noch iets van wat uw naaste behoort” | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Septuaginta — de Griekse vertaling van het Oude Testament. Haar indeling wordt tegenwoordig gevolgd door de Orthodoxe Kerk en door de meeste protestantse kerken, behalve de lutherse.
- Talmoed — in de joodse traditie is het eerste gebod de inleiding, „Ik ben Jahweh, uw God…”.
- De heilige Augustinus volgt de joodse traditie, maar telt de inleiding niet als gebod. Hij splitst het laatste gebod, „Gij zult … niet begeren”, in twee delen, naar de woordvolgorde van Deuteronomium.
- Philo van Alexandrië verdeelt de tekst zoals de Septuaginta, maar heeft „Gij zult niet doden” en „Gij zult geen overspel doen” in de omgekeerde volgorde.
- De katholieke Kerk volgt de indeling van Augustinus, maar telt de inleiding mee als deel van het eerste gebod.
- Lutheranen volgen de indeling van Augustinus zonder het verbod van beelden en nemen de tekst van Exodus als grondslag.
- Gereformeerde kerken volgen de indeling van de Septuaginta. De inleiding geldt als een noodzakelijk deel van de Tien Geboden en wordt altijd samen met de geboden uitgesproken.