De Tien Geboden

De Tien Geboden staan in hoofdstuk 20 van Exodus en in hoofdstuk 5 van Deuteronomium. Het Oude Testament noemt ze „de bepalingen van het Verbond” (Exo 34:28) en „de tien geboden” (Exo 34:28; Deu 4:13). Het Nieuwe Testament noemt ze „de geboden”, in het Grieks ἐντολαί (Mat 19:17; Rom 13:9). Tegenwoordig heten ze vaak de decaloog, naar het Griekse δέκα λόγοι, „tien woorden”.

De twee opschrijvingen van de Tien Geboden zijn in de kern gelijk. Ze geven wel verschillende redenen voor het sabbatsgebod: in Exodus rust het op de schepping van de wereld, in Deuteronomium op de bevrijding van Israël uit de slavernij in Egypte.

In het Nieuwe Testament verwijzen Jezus en de apostelen meer dan eens naar deze geboden, naar alle behalve het sabbatsgebod. Ze spreken vooral over het houden van de geboden van binnenuit, en niet alleen van buiten. Ze noemen twee hoofdeisen: liefde voor God en liefde voor de naaste.

Exodus en Deuteronomium

“เรา​คือ​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​พวก​เจ้า ผู้​นำ​เจ้า​ออก​มา​จาก​อียิปต์ ออก​จาก​แดน​ทาส

  • อย่า​มี​พระเจ้า​อื่น​ใด​ต่อหน้า​เรา20:3 หรือ นอกเหนือ​จาก​เรา
  • อย่า​สร้าง​รูป​จำลอง​สำหรับ​ตนเอง เป็น​รูป​สิ่ง​หนึ่ง​สิ่ง​ใด​ที่​มี​อยู่​ใน​ฟ้าสวรรค์​เบื้อง​บน แผ่นดิน​โลก​เบื้อง​ล่าง หรือ​ท้องน้ำ​เบื้อง​ลึก อย่า​กราบ​ไหว้​หรือ​นมัสการ​สิ่ง​เหล่า​นั้น เพราะ​เรา พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า เป็น​พระเจ้า​ผู้​หวงแหน เรา​จะ​ลงโทษ​ลูกหลาน​เพราะ​บาป​ของ​พ่อ​แม่​ผู้​เกลียด​ชัง​เรา​ไป​จน​สาม​สี่​ชั่วอายุ แต่​เรา​จะ​แสดง​ความ​รัก​ต่อ​ลูกหลาน​ของ​ผู้​ที่​รัก​เรา​และ​ปฏิบัติ​ตาม​คำ​สั่ง​ของ​เรา​ไป​จน​พัน​ชั่วอายุ​คน
  • อย่า​ใช้​นาม​ของ​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า​ใน​ทาง​ที่​ผิด เพราะ​พระยาห์เวห์​จะ​ลงโทษ​ใคร​ก็​ตาม​ที่​ใช้​นาม​ของ​พระองค์​แบบ​นั้น
  • จง​ระลึก​ถึง​วัน​สะบาโต​โดย​การ​สงวน​วัน​นั้น​ไว้​สำหรับ​พระยาห์เวห์ จง​ทำงาน​ทั้งสิ้น​ของ​เจ้า​ใน​หก​วัน แต่​ใน​วันที่​เจ็ด​เป็น​วัน​สะบาโต20:10 แปลว่า พัก​แด่​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า อย่า​ทำ​งาน​ใด​ๆ ใน​วัน​นั้น ไม่ว่า​ตัว​เจ้า ลูก​ชาย ลูก​สาว ทาส​ชาย​หญิง หรือ​สัตว์​ต่าง​ๆ ของ​เจ้า แม้แต่​คน​ต่าง​ชาติ​ที่​อาศัย​อยู่​ใน​เมือง​ของ​เจ้า เพราะ​ใน​หก​วัน พระยาห์เวห์​สร้าง​ฟ้า​สวรรค์​และ​แผ่นดิน​โลก ท้อง​ทะเล และ​ทุก​สิ่ง​ใน​นั้น แต่​หยุด​พัก​วันที่​เจ็ด ฉะนั้น​พระยาห์เวห์​ได้​อวยพร​วัน​สะบาโต​และ​แยก​ไว้​สำหรับ​พระองค์
  • จง​ให้​เกียรติ​พ่อ​แม่​ของ​เจ้า เพื่อ​เจ้า​จะ​มี​ชีวิต​ยืนยาว​ใน​ดินแดน​ที่​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า​กำลัง​ยก​ให้​เจ้า
  • อย่า​ฆ่า​คน
  • อย่า​คบ​ชู้
  • อย่า​ลัก​ขโมย
  • อย่า​เป็น​พยาน​เท็จ​ใส่ร้าย​เพื่อนบ้าน
  • อย่า​โลภ​อยาก​ได้​บ้าน​เรือน​ของ​เพื่อนบ้าน อย่า​โลภ​อยาก​ได้​ภรรยา​ของ​เพื่อนบ้าน​หรือ​ทาส​ชาย​หญิง​ของ​เขา วัว​หรือ​ลา​ของ​เขา หรือ​สิ่ง​ใด​ๆ ที่​เป็น​ของ​เพื่อนบ้าน”
Exodus 20:2–17 · OTCVไทยสามัญ

“เรา​คือ​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​พวก​เจ้า ผู้​นำ​เจ้า​ออก​มา​จาก​อียิปต์ ออก​จาก​แดน​ทาส

  • อย่า​มี​พระเจ้า​อื่น​ใด​ต่อหน้า​เรา
  • อย่า​สร้าง​รูป​จำลอง​สำหรับ​ตนเอง เป็น​รูป​สิ่ง​หนึ่ง​สิ่ง​ใด​ที่​มี​อยู่​ใน​ฟ้าสวรรค์​เบื้อง​บน แผ่นดิน​โลก​เบื้อง​ล่าง หรือ​ท้องน้ำ​เบื้อง​ลึก อย่า​กราบ​ไหว้​หรือ​นมัสการ​สิ่ง​เหล่า​นั้น เพราะ​เรา พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า​เป็น​พระเจ้า​ผู้​หวงแหน เรา​จะ​ลงโทษ​ลูกหลาน​เพราะ​บาป​ของ​พ่อ​แม่​ผู้​เกลียด​ชัง​เรา​ไป​จน​สาม​สี่​ชั่วอายุ แต่​เรา​จะ​แสดง​ความ​รัก​ต่อ​ลูกหลาน​ของ​ผู้​ที่​รัก​เรา​และ​ปฏิบัติ​ตาม​คำ​สั่ง​ของ​เรา​ไป​จน​พัน​ชั่วอายุ​คน
  • อย่า​ใช้​นาม​ของ​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า​ใน​ทาง​ที่​ผิด เพราะ​พระยาห์เวห์​จะ​ลงโทษ​ใคร​ก็​ตาม​ที่​ใช้​นาม​ของ​พระองค์​แบบ​นั้น
  • จง​ถือ​รักษา​วัน​สะบาโต5:12 แปลว่า พัก​โดย​การ​สงวน​วัน​นั้น​ไว้​สำหรับ​พระยาห์เวห์ ตาม​ที่​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า​ได้​สั่ง​ไว้ จง​ทำงาน​ทั้งสิ้น​ของ​เจ้า​ใน​หก​วัน แต่​ใน​วันที่​เจ็ด​เป็น​วัน​สะบาโต​แด่​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า อย่า​ทำ​งาน​ใด​ๆ ใน​วัน​นั้น ไม่ว่า​ตัว​เจ้า ลูก​ชาย ลูก​สาว ทาส​ชาย​หญิง วัว​หรือ​ลา​หรือ​สัตว์​ต่าง​ๆ ของ​เจ้า แม้แต่​คน​ต่าง​ชาติ​ที่​อาศัย​อยู่​ใน​เมือง​ของ​เจ้า เพื่อ​ทาส​ชาย​หญิง​ของ​เจ้า​จะ​ได้​พัก​เช่น​เดียว​กับ​เจ้า จง​ระลึก​ว่า​พวก​เจ้า​เคย​เป็น​ทาส​อยู่​ใน​อียิปต์ และ​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า​นำ​เจ้า​ออก​มา​โดย​มือ​ที่​มี​กำลัง​เข้มแข็ง​และ​แขน​ที่​เหยียด​ออก ดังนั้น​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า​จึง​สั่ง​ให้​เจ้า​ถือ​รักษา​วัน​สะบาโต
  • จง​ให้​เกียรติ​พ่อ​แม่​ของ​เจ้า​ตาม​ที่​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า​ได้​สั่ง​ไว้ เพื่อ​เจ้า​จะ​มี​ชีวิต​ยืนยาว​และ​อยู่​เย็น​เป็น​สุข​ใน​ดินแดน​ที่​พระยาห์เวห์​พระเจ้า​ของ​เจ้า​กำลัง​ยก​ให้​เจ้า
  • อย่า​ฆ่า​คน
  • อย่า​คบ​ชู้
  • อย่า​ลัก​ขโมย
  • อย่า​เป็น​พยาน​เท็จ​ใส่ร้าย​เพื่อนบ้าน
  • อย่า​โลภ​อยาก​ได้​ภรรยา​ของ​เพื่อนบ้าน หรือ​ปรารถนา​ที่​จะ​ได้​บ้าน​เรือน​หรือ​ที่ดิน ทาส​ชาย​หญิง วัว​หรือ​ลา​ของ​เขา หรือ​สิ่ง​ใด​ๆ ที่​เป็น​ของ​เพื่อนบ้าน”
Deuteronomium 5:6–21 · OTCVไทยสามัญ

Hoe de geboden worden genummerd

De tekst bevat meer dan tien voorschriften, en er is meer dan één manier om hem in tien geboden te verdelen. De tabel toont als welk gebod elke passage in elke traditie telt. Een streepje betekent dat de passage niet tot de geboden wordt gerekend. „inl.” staat voor de inleiding: ze heeft geen eigen nummer, maar geldt als deel van de Tien Geboden.

Tekst Exodus Deuteronomium Septuaginta Talmoed Augustinus Philo katholiek luthers gereformeerd
„Ik ben Jahweh, uw God…” 20:2 5:6 — 1 — — 1 — inl.
„Gij zult geen andere goden naast Mij hebben” 20:3 5:7 1 2 1 1 1 1 1
„Gij zult u geen godenbeeld maken…” 20:4–6 5:8–10 2 2 1 2 1 — 2
„Gij zult de naam van Jahweh, uw God, niet ijdel gebruiken…” 20:7 5:11 3 3 2 3 2 2 3
„Gedenk (onderhoud) de sabbat…” 20:8–11 5:12–15 4 4 3 4 3 3 4
„Eert uw vader en moeder…” 20:12 5:16 5 5 4 5 4 4 5
„Gij zult niet doden” 20:13 5:17 6 6 5 7 5 5 6
„Gij zult geen overspel doen” 20:14 5:18 7 7 6 6 6 6 7
„Gij zult niet stelen” 20:15 5:19 8 8 7 8 7 7 8
„Gij zult tegen uw naaste geen valse getuigenis afleggen…” 20:16 5:20 9 9 8 9 8 8 9
„Gij zult het huis van uw naaste niet begeren” 20:17 5:21 10 10 10 10 10 9 10
„Gij zult de vrouw van uw naaste niet begeren” 20:17 5:21 10 10 9 10 9 10 10
„…noch zijn slaaf of slavin… noch iets van wat uw naaste behoort” 20:17 5:21 10 10 10 10 10 10 10
  • Septuaginta — de Griekse vertaling van het Oude Testament. Haar indeling wordt tegenwoordig gevolgd door de Orthodoxe Kerk en door de meeste protestantse kerken, behalve de lutherse.
  • Talmoed — in de joodse traditie is het eerste gebod de inleiding, „Ik ben Jahweh, uw God…”.
  • De heilige Augustinus volgt de joodse traditie, maar telt de inleiding niet als gebod. Hij splitst het laatste gebod, „Gij zult … niet begeren”, in twee delen, naar de woordvolgorde van Deuteronomium.
  • Philo van Alexandrië verdeelt de tekst zoals de Septuaginta, maar heeft „Gij zult niet doden” en „Gij zult geen overspel doen” in de omgekeerde volgorde.
  • De katholieke Kerk volgt de indeling van Augustinus, maar telt de inleiding mee als deel van het eerste gebod.
  • Lutheranen volgen de indeling van Augustinus zonder het verbod van beelden en nemen de tekst van Exodus als grondslag.
  • Gereformeerde kerken volgen de indeling van de Septuaginta. De inleiding geldt als een noodzakelijk deel van de Tien Geboden en wordt altijd samen met de geboden uitgesproken.