Os Dez Mandamentos
Os Dez Mandamentos estão escritos no capítulo 20 de Êxodo e no capítulo 5 de Deuteronômio. O Antigo Testamento os chama de «as palavras do acordo» (Êx 34:28) e de «as dez palavras» (Êx 34:28; Dt 4:13). O Novo Testamento os chama de «os mandamentos», em grego ἐντολαί (Mt 19:17; Rm 13:9). Hoje eles são chamados muitas vezes de Decálogo, do grego δέκα λόγοι, «dez palavras».
Os dois registros dos Dez Mandamentos são quase iguais, mas dão motivos diferentes para o mandamento do sábado. Em Êxodo, ele se baseia na criação do mundo. Em Deuteronômio, ele se baseia na libertação de Israel da escravidão no Egito.
No Novo Testamento, Jesus e os apóstolos falam desses mandamentos mais de uma vez, de todos eles, menos do mandamento do sábado. Eles falam sobretudo de guardá-los por dentro, e não só por fora. E destacam duas exigências principais: o amor a Deus e o amor ao próximo.
Êxodo e Deuteronômio
»Ja sam tvoj BOG, koji te izveo iz Egipta, zemlje ropstva. Nemoj imati drugih bogova osim mene.
Ne pravi sebi idole u obliku bilo čega što je gore na nebu, ili dolje na zemlji, ili ispod, u vodi. Nemoj ih štovati niti im služiti jer sam ja, tvoj BOG, ljubomoran Bog. Kažnjavam one koji me mrze i njihove potomke do trećeg i četvrtog koljena, a pokazujem vjernost i ljubav do tisućitog koljena20,6 do tisućitog koljena Ili: »tisućama«. onima koji me vole i drže moje zapovijedi.
Ne koristi ime svog BOGA za lažna obećanja jer BOG neće ostaviti nekažnjenog onoga tko tako zlorabi njegovo ime.
Drži svetim šabat, dan odmora. Šest dana radi i obavljaj sve svoje poslove, ali sedmi dan je dan odmora u čast tvoga BOGA. Toga dana ne obavljaj nikakav posao — ni ti, ni tvoji sinovi ni kćeri, ni tvoji robovi ni ropkinje, ni tvoja stoka, pa čak ni stranci u tvojim naseljima. Jer, BOG je za šest dana stvorio nebo, zemlju i more, i sve što je u njima, a sedmog je dana počinuo. Zato je BOG blagoslovio šabat i učinio ga svetim.
Poštuj svog oca i svoju majku, da imaš dug život u zemlji koju ti daje tvoj BOG.
Ne počini ubojstvo.
Ne počini preljub.
Ne ukradi.
Ne laži kada svjedočiš u vezi bližnjega.
Ne žudi za kućom svog bližnjega. Ne žudi za ženom svog bližnjega, ni za njegovim robom ni ropkinjom, ni volom ni magarcem, ni za bilo čime što pripada tvom bližnjemu.«
»Ja sam tvoj BOG, koji te izveo iz Egipta, zemlje ropstva.
Nemoj imati drugih bogova osim mene. Ne pravi sebi idole u obliku bilo čega što je gore na nebu, ili dolje na zemlji, ili ispod, u vodi. Nemoj ih štovati niti im služiti jer sam ja, tvoj BOG, ljubomoran Bog. Kažnjavam one koji me mrze i njihove potomke do trećeg i četvrtog koljena, a pokazujem vjernost i ljubav do tisućitog koljena onima koji me vole i drže moje zapovijedi.
Ne koristi ime svog BOGA za lažna obećanja jer BOG neće ostaviti nekažnjenog onoga tko tako zlorabi njegovo ime.
Održavaj šabat kao poseban dan, kao što ti je zapovjedio tvoj BOG. Šest dana radi i obavljaj sve svoje poslove, ali sedmi dan je dan odmora u čast tvoga BOGA. Toga dana ne obavljaj nikakav posao, ni ti ni tvoji sinovi ni kćeri, ni tvoji robovi ni ropkinje, ni tvoji volovi ni magarci, ni sva tvoja stoka, ni stranci u tvojim naseljima. Tako će se tvoji robovi i ropkinje moći odmoriti kao i ti. Sjetite se da ste bili robovi u Egiptu i da vas je vaš BOG odande izveo svojom moći i silom. Zato vam je BOG zapovjedio da održavate šabat.
Poštuj svog oca i majku, kao što ti je zapovjedio tvoj BOG, da dugo poživiš i da ti bude dobro u zemlji koju ti daje tvoj BOG.
Ne počini ubojstvo.
Ne počini preljub.
Ne ukradi.
Ne laži kada svjedočiš o bližnjemu.
Ne žudi za ženom svoga bližnjega. Ne žudi za kućom svog bližnjega, ni za njegovim poljem, ni za njegovim robom ili ropkinjom, ni za njegovim volom ili magarcem, ni za bilo čim drugim što pripada tvom bližnjemu.«
Como os mandamentos são numerados
O texto tem mais de dez regras, e há mais de um modo de dividi-lo em dez mandamentos. A tabela mostra que número cada trecho tem em cada tradição. O traço significa que o trecho não é contado entre os mandamentos. «pre.» marca o preâmbulo: ele não tem número próprio, mas é considerado parte dos Dez Mandamentos.
| Texto | Êxodo | Deuteronômio | Septuaginta | Talmude | Agostinho | Filo | Católica | Luterana | Reformada |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| «Eu sou o Senhor, seu Deus…» | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | pre. |
| «Não tenha outros deuses além de mim» | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| «Não faça para você imagem esculpida…» | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| «Não use o nome do Senhor, seu Deus, sem o devido respeito…» | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| «Lembre-se do dia de sábado…» | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| «Honre seu pai e sua mãe…» | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| «Não mate» | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| «Não adultere» | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| «Não roube» | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| «Não dê falso testemunho…» | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| «Não cobice a casa do seu próximo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| «Não cobice a esposa…» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| «…o escravo ou a escrava… nem qualquer outra coisa que pertença ao seu próximo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Septuaginta — a tradução grega do Antigo Testamento. Sua divisão é seguida hoje pela Igreja Ortodoxa e pela maioria das igrejas protestantes, exceto os luteranos.
- Talmude — na tradição judaica, o primeiro mandamento é o preâmbulo, «Eu sou o Senhor, seu Deus…».
- Santo Agostinho segue a tradição judaica, mas não conta o preâmbulo como mandamento. Ele divide o último mandamento, «Não cobice», em dois, seguindo a ordem das palavras de Deuteronômio.
- Filo de Alexandria divide o texto como a Septuaginta, mas inverte a ordem de «Não mate» e «Não adultere».
- A Igreja Católica segue a divisão de Agostinho, mas conta o preâmbulo como parte do primeiro mandamento.
- Os luteranos seguem a divisão de Agostinho, sem a proibição das imagens, e tomam o texto de Êxodo como base.
- As igrejas reformadas seguem a divisão da Septuaginta. O preâmbulo é considerado parte necessária dos Dez Mandamentos e é sempre dito junto com eles.