Os Dez Mandamentos
Os Dez Mandamentos estão escritos no capítulo 20 de Êxodo e no capítulo 5 de Deuteronômio. O Antigo Testamento os chama de «as palavras do acordo» (Êx 34:28) e de «as dez palavras» (Êx 34:28; Dt 4:13). O Novo Testamento os chama de «os mandamentos», em grego ἐντολαί (Mt 19:17; Rm 13:9). Hoje eles são chamados muitas vezes de Decálogo, do grego δέκα λόγοι, «dez palavras».
Os dois registros dos Dez Mandamentos são quase iguais, mas dão motivos diferentes para o mandamento do sábado. Em Êxodo, ele se baseia na criação do mundo. Em Deuteronômio, ele se baseia na libertação de Israel da escravidão no Egito.
No Novo Testamento, Jesus e os apóstolos falam desses mandamentos mais de uma vez, de todos eles, menos do mandamento do sábado. Eles falam sobretudo de guardá-los por dentro, e não só por fora. E destacam duas exigências principais: o amor a Deus e o amor ao próximo.
Êxodo e Deuteronômio
аз есмь госпо́дь бог твой, изведы́й тя от земли́ еги́петския, от до́му рабо́ты:
да не бу́дут тебе́ бо́зи ини́и ра́зве мене́.
Не сотвори́ себе́ куми́ра и вся́каго подо́бия, ели́ка на небеси́ горе́ и ели́ка на земли́ ни́зу, и ели́ка в вода́х под земле́ю:
да не поклони́шися им, ни послу́жиши им: аз бо есмь госпо́дь бог твой, бог ревни́тель, отдая́й грехи́ оте́ц на ча́да до тре́тияго и четве́ртаго ро́да ненави́дящым мене́,
и творя́й ми́лость в ты́сящах лю́бящым мя и храня́щым повеле́ния моя́.
Не во́змеши и́мене го́спода бо́га твоего́ всу́е: не очистит бо госпо́дь прие́млющаго и́мя его́ всу́е.
По́мни день суббо́тный, е́же святи́ти его́:
шесть дний де́лай и сотвори́ши (в них) вся дела́ твоя́:
в день же седмы́й, суббо́та го́споду бо́гу твоему́: да не сотвори́ши вся́каго дела́ в онь ты и сын твой и дщерь твоя́, и раб твой и раба́ твоя́, и вол твой и осля́ твое́ и вся́кий скот твой, и пришле́ц обита́яй у тебе́:
зане́ в шести́ днех сотвори́ госпо́дь не́бо и зе́млю, мо́ре и вся я́же в них, и почи́ в день седмы́й: сего́ ра́ди благослови́ госпо́дь день седмы́й и освяти́ его́.
Чти отца́ твоего́ и ма́терь твою́, да бла́го ти бу́дет и да долголе́тен бу́деши на земли́ бла́зе, ю́же госпо́дь бог твой дае́т тебе́.
Не уби́й.
Не прелюбы́ сотвори́.
Не укра́ди.
Не послу́шествуй на дру́га своего́ свиде́телства ло́жна.
Не пожела́й жены́ и́скренняго твоего́, не пожела́й до́му бли́жняго твоего́, ни села́ его́, ни раба́ его́, ни рабы́ни его́, ни вола́ его́, ни осла́ его́, ни вся́каго скота́ его́, ни всего́, ели́ка суть бли́жняго твоего́.
аз есмь госпо́дь бог твой, изведы́й тя из земли́ еги́петския, от до́му рабо́ты:
да не бу́дут тебе́ бо́зи и́нии пред лице́м мои́м.
Да не сотвори́ши себе́ куми́ра, ни вся́каго подо́бия, ели́ка на небеси́ горе́, и ели́ка на земли́ ни́зу, и ели́ка в вода́х под земле́ю,
да не поклони́шися им, ниже́ послу́жиши им: я́ко аз есмь госпо́дь бог твой, бог ревни́в, отдая́й грехи́ отце́в на ча́да до тре́тияго и четве́ртаго ро́да ненави́дящым мене́,
и творя́й ми́лость в ты́сящах лю́бящым мене́ и храня́щым повеле́ния моя́.
Да не прии́меши и́мене го́спода бо́га твоего́ всу́е: не очи́стит бо госпо́дь бог твой прие́млющаго и́мя его́ всу́е.
Снабди́ день суббо́тный святи́ти его́, я́коже запове́да тебе́ госпо́дь бог твой:
шесть дний де́лай, и да сотвори́ши вся дела́ твоя́,
в день же седмы́й суббо́та го́споду бо́гу твоему́: да не сотвори́ши в онь вся́каго де́ла, ты и сын твой и дщерь твоя́, раб твой и раба́ твоя́, вол твой и осе́л твой и всяк скот твой, и пришле́ц обита́яй у тебе́, да почи́ет раб твой и раба́ твоя́, и осе́л твой, я́коже и ты:
и да помяне́ши, я́ко (и ты) раб был еси́ в земли́ еги́петстей и изведе́ тя госпо́дь бог твой отту́ду руко́ю кре́пкою и мы́шцею высо́кою: сего́ ра́ди повеле́ тебе́ госпо́дь бог твой, е́же храни́ти день суббо́тный и святи́ти его́.
Чти отца́ твоего́ и ма́терь твою́, я́коже запове́да тебе́ госпо́дь бог твой, да бла́го ти бу́дет и да долголе́тен бу́деши на земли́, ю́же госпо́дь бог твой дае́т тебе́.
Не уби́й.
Не прелюбоде́йствуй.
Не укра́ди.
Не послу́шествуй на бли́жняго твоего́ свиде́телства ло́жна.
Не пожела́й жены́ бли́жняго твоего́, не пожела́й до́му бли́жняго твоего́, ни села́ его́, ни раба́ его́, ни рабы́ни его́, ни вола́ его́, ни осля́те его́, ни вся́каго скота́ его́, ниже́ всех, ели́ка бли́жняго твоего́ суть.
Como os mandamentos são numerados
O texto tem mais de dez regras, e há mais de um modo de dividi-lo em dez mandamentos. A tabela mostra que número cada trecho tem em cada tradição. O traço significa que o trecho não é contado entre os mandamentos. «pre.» marca o preâmbulo: ele não tem número próprio, mas é considerado parte dos Dez Mandamentos.
| Texto | Êxodo | Deuteronômio | Septuaginta | Talmude | Agostinho | Filo | Católica | Luterana | Reformada |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| «Eu sou o Senhor, seu Deus…» | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | pre. |
| «Não tenha outros deuses além de mim» | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| «Não faça para você imagem esculpida…» | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| «Não use o nome do Senhor, seu Deus, sem o devido respeito…» | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| «Lembre-se do dia de sábado…» | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| «Honre seu pai e sua mãe…» | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| «Não mate» | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| «Não adultere» | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| «Não roube» | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| «Não dê falso testemunho…» | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| «Não cobice a casa do seu próximo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| «Não cobice a esposa…» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| «…o escravo ou a escrava… nem qualquer outra coisa que pertença ao seu próximo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Septuaginta — a tradução grega do Antigo Testamento. Sua divisão é seguida hoje pela Igreja Ortodoxa e pela maioria das igrejas protestantes, exceto os luteranos.
- Talmude — na tradição judaica, o primeiro mandamento é o preâmbulo, «Eu sou o Senhor, seu Deus…».
- Santo Agostinho segue a tradição judaica, mas não conta o preâmbulo como mandamento. Ele divide o último mandamento, «Não cobice», em dois, seguindo a ordem das palavras de Deuteronômio.
- Filo de Alexandria divide o texto como a Septuaginta, mas inverte a ordem de «Não mate» e «Não adultere».
- A Igreja Católica segue a divisão de Agostinho, mas conta o preâmbulo como parte do primeiro mandamento.
- Os luteranos seguem a divisão de Agostinho, sem a proibição das imagens, e tomam o texto de Êxodo como base.
- As igrejas reformadas seguem a divisão da Septuaginta. O preâmbulo é considerado parte necessária dos Dez Mandamentos e é sempre dito junto com eles.