Os Dez Mandamentos
Os Dez Mandamentos estão escritos no capítulo 20 de Êxodo e no capítulo 5 de Deuteronômio. O Antigo Testamento os chama de «as palavras do acordo» (Êx 34:28) e de «as dez palavras» (Êx 34:28; Dt 4:13). O Novo Testamento os chama de «os mandamentos», em grego ἐντολαί (Mt 19:17; Rm 13:9). Hoje eles são chamados muitas vezes de Decálogo, do grego δέκα λόγοι, «dez palavras».
Os dois registros dos Dez Mandamentos são quase iguais, mas dão motivos diferentes para o mandamento do sábado. Em Êxodo, ele se baseia na criação do mundo. Em Deuteronômio, ele se baseia na libertação de Israel da escravidão no Egito.
No Novo Testamento, Jesus e os apóstolos falam desses mandamentos mais de uma vez, de todos eles, menos do mandamento do sábado. Eles falam sobretudo de guardá-los por dentro, e não só por fora. E destacam duas exigências principais: o amor a Deus e o amor ao próximo.
Êxodo e Deuteronômio
Εγώ είμαι Κύριος ο Θεός σου, ο εξαγαγών σε εκ γης Αιγύπτου, εξ οίκου δουλείας.Μη έχης άλλους θεούς πλην εμού.Μη κάμης εις σεαυτόν είδωλον, μηδέ ομοίωμά τινός, όσα είναι εν τω ουρανώ άνω, ή όσα εν τη γη κάτω, όσα εν τοις ύδασιν υποκάτω της γής·μη προσκυνήσης αυτά μηδέ λατρεύσης αυτά· διότι εγώ Κύριος ο Θεός σου είμαι Θεός ζηλότυπος, ανταποδίδων τας αμαρτίας των πατέρων επί τα τέκνα, έως τρίτης και τετάρτης γενεάς των μισούντων με·και κάμνων έλεος εις χιλιάδας γενεών των αγαπώντων με και φυλαττόντων τα προστάγματά μου.Μη λάβης το όνομα Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω· διότι δεν θέλει αθωώσει ο Κύριος τον λαμβάνοντα επί ματαίω το όνομα αυτού.Ενθυμού την ημέραν του σαββάτου, διά να αγιάζης αυτήν·εξ ημέρας εργάζου και κάμνε πάντα τα έργα σου·η ημέρα όμως η εβδόμη είναι σάββατον Κυρίου του Θεού σου· μη κάμης εν ταύτη ουδέν έργον, μήτε συ, μήτε ο υιός σου, μήτε η θυγάτηρ σου, μήτε ο δούλός σου, μήτε η δούλη σου, μήτε το κτήνός σου, μήτε ο ξένος σου, ο εντός των πυλών σου·διότι εις εξ ημέρας εποίησεν ο Κύριος τον ουρανόν και την γην, την θάλασσαν και πάντα τα εν αυτοίς· εν δε τη ημέρα τη εβδόμη κατέπαυσε· διά τούτο ευλόγησε Κύριος την ημέραν του σαββάτου και ηγίασεν αυτήν.Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου, διά να γείνης μακροχρόνιος επί της γης, την οποίαν σοι δίδει Κύριος ο Θεός σου.Μη φονεύσης.Μη μοιχεύσης.Μη κλέψης.Μη ψευδομαρτυρήσης κατά του πλησίον σου μαρτυρίαν ψευδή.Μη επιθυμήσης την οικίαν του πλησίον σου· μη επιθυμήσης την γυναίκα του πλησίον σου· μηδέ τον δούλον αυτού· μηδέ την δούλην αυτού, μηδέ τον βουν αυτού, μηδέ τον όνον αυτού, μηδέ παν ό,τι είναι του πλησίον σου.
Εγώ είμαι Κύριος ο Θεός σου, όστις σε εξήγαγον εκ γης Αιγύπτου, εξ οίκου δουλείας.Μη έχης άλλους θεούς, πλην εμού.Μη κάμης εις σεαυτόν είδωλον, μηδέ ομοίωμα τινός, όσα είναι εν τω ουρανώ άνω, ή όσα είναι εν τη γη κάτω, ή όσα είναι εν τοις ύδασιν υποκάτω της γηςμη προσκυνήσης αυτά μηδέ λατρεύσης αυτά· διότι εγώ Κύριος ο Θεός σου είμαι Θεός ζηλότυπος, ανταποδίδων τας αμαρτίας των πατέρων επί τα τέκνα, έως τρίτης και τετάρτης γενεάς των μισούντων με·και κάμνων έλεος εις χιλιάδας γενεών των αγαπώντων με και φυλαττόντων τα προστάγματά μου.Μη λάβης το όνομα Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω διότι ο Κύριος δεν θέλει αθωώσει τον λαμβάνοντα το όνομα αυτού επί ματαίω.Φύλαττε την ημέραν του σαββάτου, διά να αγιάζης αυτήν· καθώς προσέταξεν εις σε Κύριος ο Θεός σου·εξ ημέρας εργάζου και κάμνε πάντα τα έργα σου·η ημέρα όμως η εβδόμη είναι σάββατον Κυρίου του Θεού σου· μη κάμης εν ταύτη ουδέν έργον, μήτε συ μήτε ο υιός σου μήτε η θυγάτηρ σου μήτε ο δούλός σου μήτε η δούλη σου μήτε ο βους σου μήτε ο όνος σου μήτε κανέν εκ των κτηνών σου μήτε ο ξένος σου ο εντός των πυλών σου διά να αναπαυθή ο δούλός σου και η δούλη σου καθώς συ.Και ενθυμού, ότι ήσο δούλος εν τη γη της Αιγύπτου· και Κύριος ο Θεός σου σε εξήγαγεν εκείθεν εν χειρί κραταιά και εν βραχίονι εξηπλωμένω· διά τούτο Κύριος ο Θεός σου προσέταξεν εις σε να φυλάττης την ημέραν του σαββάτου.Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου, καθώς προσέταξεν εις σε Κύριος ο Θεός σου· διά να γείνης μακροχρόνιος και διά να ευημερής επί της γης, την οποίαν δίδει εις σε Κύριος ο Θεός σου.Μη φονεύσης.Και μη μοιχεύσης.Και μη κλέψης.Και μη ψευδομαρτυρήσης κατά του πλησίον σου μαρτυρίαν ψευδή.Και μη επιθυμήσης την γυναίκα του πλησίον σου· μηδέ επιθυμήσης την οικίαν του πλησίον σου μήτε τον αγρόν αυτού μήτε τον δούλον αυτού μήτε την δούλην αυτού μήτε τον βουν αυτού μήτε τον όνον αυτού μηδέ παν ό,τι είναι του πλησίον σου.
Como os mandamentos são numerados
O texto tem mais de dez regras, e há mais de um modo de dividi-lo em dez mandamentos. A tabela mostra que número cada trecho tem em cada tradição. O traço significa que o trecho não é contado entre os mandamentos. «pre.» marca o preâmbulo: ele não tem número próprio, mas é considerado parte dos Dez Mandamentos.
| Texto | Êxodo | Deuteronômio | Septuaginta | Talmude | Agostinho | Filo | Católica | Luterana | Reformada |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| «Eu sou o Senhor, seu Deus…» | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | pre. |
| «Não tenha outros deuses além de mim» | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| «Não faça para você imagem esculpida…» | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| «Não use o nome do Senhor, seu Deus, sem o devido respeito…» | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| «Lembre-se do dia de sábado…» | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| «Honre seu pai e sua mãe…» | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| «Não mate» | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| «Não adultere» | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| «Não roube» | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| «Não dê falso testemunho…» | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| «Não cobice a casa do seu próximo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| «Não cobice a esposa…» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| «…o escravo ou a escrava… nem qualquer outra coisa que pertença ao seu próximo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Septuaginta — a tradução grega do Antigo Testamento. Sua divisão é seguida hoje pela Igreja Ortodoxa e pela maioria das igrejas protestantes, exceto os luteranos.
- Talmude — na tradição judaica, o primeiro mandamento é o preâmbulo, «Eu sou o Senhor, seu Deus…».
- Santo Agostinho segue a tradição judaica, mas não conta o preâmbulo como mandamento. Ele divide o último mandamento, «Não cobice», em dois, seguindo a ordem das palavras de Deuteronômio.
- Filo de Alexandria divide o texto como a Septuaginta, mas inverte a ordem de «Não mate» e «Não adultere».
- A Igreja Católica segue a divisão de Agostinho, mas conta o preâmbulo como parte do primeiro mandamento.
- Os luteranos seguem a divisão de Agostinho, sem a proibição das imagens, e tomam o texto de Êxodo como base.
- As igrejas reformadas seguem a divisão da Septuaginta. O preâmbulo é considerado parte necessária dos Dez Mandamentos e é sempre dito junto com eles.