Los Diez Mandamientos
Los Diez Mandamientos están escritos en el capítulo 20 de Éxodo y en el capítulo 5 de Deuteronomio. El Antiguo Testamento los llama «las palabras de la alianza» (Ex. 34:28) y «las diez palabras» (Ex. 34:28; Dt. 4:13); el Nuevo Testamento los llama «los mandamientos», en griego ἐντολαί (Mt. 19:17; Ro. 13:9). Hoy se los llama a menudo el Decálogo, del griego δέκα λόγοι, «diez palabras».
Los dos textos de los Diez Mandamientos son en esencia iguales, pero dan razones distintas para el mandamiento del día del reposo: en Éxodo se apoya en la creación del mundo, en Deuteronomio, en la liberación de Israel de la esclavitud en Egipto.
En el Nuevo Testamento, Jesús y los apóstoles se refieren a estos mandamientos más de una vez, a todos menos al mandamiento del día del reposo. Hablan sobre todo de cumplirlos por dentro y no solo por fuera, y destacan dos exigencias principales: el amor a Dios y el amor al prójimo.
Éxodo y Deuteronomio
Я Гасподзь, Бог твой, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай, з дома рабства;
хай ня будзе ў цябе іншых багоў перад абліччам Маім.
Не рабі сабе куміра і ніякай выявы таго, што на небе ўгары, і што на зямлі ўнізе і што ў вадзе ніжэй зямлі;
не пакланяйся ім і ня служы ім, бо Я Гасподзь, Бог твой, Бог руплівец, Які карае дзяцей за віну бацькоў да трэцяга і чацьвёртага роду, што ненавідзяць мяне,
і Які чыніць мілату тысячам родаў, што любяць Мяне і шануюць запаведзі Мае.
Не вымаўляй імя Госпада, Бога твайго, марна, бо Гасподзь не пакіне без пакараньня таго, хто вымаўляе імя Яго марна.
Але памятай дзень суботні, каб сьвяціць яго;
шэсьць дзён працуй і рабі ўсякія дзеі твае,
а дзень сёмы - субота Госпаду, Богу твайму: не рабі ў гэты ніякай працы ні ты, ні сын твой, ні дачка твая, ні раб твой, ні рабыня твая, ні быдла тваё, ні прыхадзень, які ў брамах тваіх;
бо за шэсьць дзён стварыў Гасподзь неба і зямлю, мора і ўсё, што ў іх, а ў дзень сёмы спачыў; таму дабраславіў Гасподзь дзень суботні і асьвяціў яго.
Шануй бацьку твайго і маці тваю, каб падоўжыліся дні твае на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе.
Не забівай.
Ня чыні пералюбу.
Ня крадзь.
Не кажы ілжывага сьведчаньня на блізкага твайго.
Ня прагні дому блізкага твайго; ня прагні жонкі блізкага твайго, ні раба ягонага, ні рабыні ягонай, ні вала ягонага, ні асла ягонага, нічога, што ў блізкага твайго.
Я Гасподзь, Бог твой, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай, з дому рабства;
хай ня будзе ў цябе іншых багоў прад абліччам Маім.
Не рабі сабе балвана і ніякай выявы таго, што на небе ўгары і што на зямлі ўнізе і што ў вадзе ніжэй зямлі,
не пакланяйся ім і ня служы ім; бо Я Гасподзь, Бог твой, Бог руплівец, Які за правіну бацькоў карае дзяцей да трэцяга і чацьвёртага пакаленьня што ненавідзяць Мяне,
Які творыць міласьць тысячам тых, хто любіць Мяне і шануе запаветы Мае.
Не вымаўляй імя Госпада, Бога твайго, марна; бо не пакіне Гасподзь без пакараньня таго, хто ўжывае імя Ягонае марна.
Сачы за днём суботнім, каб сьвята шанаваць яго, як наказаў табе Гасподзь, Бог твой;
шэсьць дзён працуй і рабі ўсякія працы твае,
а дзень сёмы субота Госпаду, Богу твайму: не рабі ніякае працы, ні ты, ні сын твой, ні дачка твая, ні раб твой, ні рабыня твая, ні вол твой, ні асёл твой, ні ўсякае быдла тваё, ні прыхадзень твой, які ў цябе, каб адпачыў раб твой і рабыня твая, як і ты;
і памятай, што быў рабом у зямлі Егіпецкай, але Гасподзь, Бог твой, вывеў цябе адтуль рукою моцнаю і мышцаю высокаю, таму і загадаў табе Гасподзь, Бог твой, сьвяткаваць дзень суботні.
Шануй бацьку твайго і маці тваю, як загадаў табе Гасподзь, Бог твой, каб падоўжыліся дні твае, і каб добра было табе на той зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе.
Не забівай.
Ня чыні пералюбу.
Ня крадзь.
Не кажы фальшывага сьведчаньня на блізкага твайго.
Не жадай жонкі блізкага твайго і не жадай дома блізкага твайго, ні поля ягонага, ні раба ягонага, ні рабыні ягонай, ні вала ягонага, ні асла ягонага, ні ўсяго, што ёсьць у блізкага твайго.
Cómo se numeran los mandamientos
El texto contiene más de diez preceptos, y hay más de una manera de dividirlo en diez mandamientos. La tabla muestra qué número tiene cada pasaje en cada tradición; un guion significa que el pasaje no se cuenta entre los mandamientos, y «pre.» marca el preámbulo: no tiene número propio, pero se considera parte de los Diez Mandamientos.
| Texto | Éxodo | Deuteronomio | Septuaginta | Talmud | Agustín | Filón | Católicos | Luteranos | Reformados |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| «Yo soy JEHOVÁ tu Dios…» | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | pre. |
| «No tendrás dioses ajenos delante de mí» | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| «No te harás imagen…» | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| «No tomarás el nombre de Jehová tu Dios en vano…» | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| «Acordarte has del día del reposo…» (en Deuteronomio, «Guardarás el día del reposo…») | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| «Honra á tu padre y á tu madre…» | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| «No matarás» | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| «No cometerás adulterio» | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| «No hurtarás» | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| «No hablarás contra tu prójimo falso testimonio…» | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| «No codiciarás la casa de tu prójimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| «No codiciarás la mujer de tu prójimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| «…ni su siervo, ni su criada… ni cosa alguna de tu prójimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Septuaginta: la traducción griega del Antiguo Testamento. Su división la siguen hoy la Iglesia ortodoxa y la mayoría de las iglesias protestantes, salvo los luteranos.
- Talmud: en la tradición judía el primer mandamiento es el preámbulo, «Yo soy Jehová tu Dios…».
- San Agustín sigue la tradición judía, pero no cuenta el preámbulo como mandamiento y divide en dos el último mandamiento, «No codiciarás», según el orden de las palabras en Deuteronomio.
- Filón de Alejandría divide el texto como la Septuaginta, pero pone «No matarás» y «No cometerás adulterio» en el orden contrario.
- La Iglesia católica sigue la división de Agustín, pero cuenta el preámbulo como parte del primer mandamiento.
- Los luteranos siguen la división de Agustín sin la prohibición de las imágenes y toman como base el texto de Éxodo.
- Las iglesias reformadas siguen la división de la Septuaginta; se considera que el preámbulo es una parte necesaria de los Diez Mandamientos y siempre se dice junto con ellos.