Los Diez Mandamientos
Los Diez Mandamientos están escritos en el capítulo 20 de Éxodo y en el capítulo 5 de Deuteronomio. El Antiguo Testamento los llama «las palabras de la alianza» (Ex. 34:28) y «las diez palabras» (Ex. 34:28; Dt. 4:13); el Nuevo Testamento los llama «los mandamientos», en griego ἐντολαί (Mt. 19:17; Ro. 13:9). Hoy se los llama a menudo el Decálogo, del griego δέκα λόγοι, «diez palabras».
Los dos textos de los Diez Mandamientos son en esencia iguales, pero dan razones distintas para el mandamiento del día del reposo: en Éxodo se apoya en la creación del mundo, en Deuteronomio, en la liberación de Israel de la esclavitud en Egipto.
En el Nuevo Testamento, Jesús y los apóstoles se refieren a estos mandamientos más de una vez, a todos menos al mandamiento del día del reposo. Hablan sobre todo de cumplirlos por dentro y no solo por fuera, y destacan dos exigencias principales: el amor a Dios y el amor al prójimo.
Éxodo y Deuteronomio
аз есмь госпо́дь бог твой, изведы́й тя от земли́ еги́петския, от до́му рабо́ты:
да не бу́дут тебе́ бо́зи ини́и ра́зве мене́.
Не сотвори́ себе́ куми́ра и вся́каго подо́бия, ели́ка на небеси́ горе́ и ели́ка на земли́ ни́зу, и ели́ка в вода́х под земле́ю:
да не поклони́шися им, ни послу́жиши им: аз бо есмь госпо́дь бог твой, бог ревни́тель, отдая́й грехи́ оте́ц на ча́да до тре́тияго и четве́ртаго ро́да ненави́дящым мене́,
и творя́й ми́лость в ты́сящах лю́бящым мя и храня́щым повеле́ния моя́.
Не во́змеши и́мене го́спода бо́га твоего́ всу́е: не очистит бо госпо́дь прие́млющаго и́мя его́ всу́е.
По́мни день суббо́тный, е́же святи́ти его́:
шесть дний де́лай и сотвори́ши (в них) вся дела́ твоя́:
в день же седмы́й, суббо́та го́споду бо́гу твоему́: да не сотвори́ши вся́каго дела́ в онь ты и сын твой и дщерь твоя́, и раб твой и раба́ твоя́, и вол твой и осля́ твое́ и вся́кий скот твой, и пришле́ц обита́яй у тебе́:
зане́ в шести́ днех сотвори́ госпо́дь не́бо и зе́млю, мо́ре и вся я́же в них, и почи́ в день седмы́й: сего́ ра́ди благослови́ госпо́дь день седмы́й и освяти́ его́.
Чти отца́ твоего́ и ма́терь твою́, да бла́го ти бу́дет и да долголе́тен бу́деши на земли́ бла́зе, ю́же госпо́дь бог твой дае́т тебе́.
Не уби́й.
Не прелюбы́ сотвори́.
Не укра́ди.
Не послу́шествуй на дру́га своего́ свиде́телства ло́жна.
Не пожела́й жены́ и́скренняго твоего́, не пожела́й до́му бли́жняго твоего́, ни села́ его́, ни раба́ его́, ни рабы́ни его́, ни вола́ его́, ни осла́ его́, ни вся́каго скота́ его́, ни всего́, ели́ка суть бли́жняго твоего́.
аз есмь госпо́дь бог твой, изведы́й тя из земли́ еги́петския, от до́му рабо́ты:
да не бу́дут тебе́ бо́зи и́нии пред лице́м мои́м.
Да не сотвори́ши себе́ куми́ра, ни вся́каго подо́бия, ели́ка на небеси́ горе́, и ели́ка на земли́ ни́зу, и ели́ка в вода́х под земле́ю,
да не поклони́шися им, ниже́ послу́жиши им: я́ко аз есмь госпо́дь бог твой, бог ревни́в, отдая́й грехи́ отце́в на ча́да до тре́тияго и четве́ртаго ро́да ненави́дящым мене́,
и творя́й ми́лость в ты́сящах лю́бящым мене́ и храня́щым повеле́ния моя́.
Да не прии́меши и́мене го́спода бо́га твоего́ всу́е: не очи́стит бо госпо́дь бог твой прие́млющаго и́мя его́ всу́е.
Снабди́ день суббо́тный святи́ти его́, я́коже запове́да тебе́ госпо́дь бог твой:
шесть дний де́лай, и да сотвори́ши вся дела́ твоя́,
в день же седмы́й суббо́та го́споду бо́гу твоему́: да не сотвори́ши в онь вся́каго де́ла, ты и сын твой и дщерь твоя́, раб твой и раба́ твоя́, вол твой и осе́л твой и всяк скот твой, и пришле́ц обита́яй у тебе́, да почи́ет раб твой и раба́ твоя́, и осе́л твой, я́коже и ты:
и да помяне́ши, я́ко (и ты) раб был еси́ в земли́ еги́петстей и изведе́ тя госпо́дь бог твой отту́ду руко́ю кре́пкою и мы́шцею высо́кою: сего́ ра́ди повеле́ тебе́ госпо́дь бог твой, е́же храни́ти день суббо́тный и святи́ти его́.
Чти отца́ твоего́ и ма́терь твою́, я́коже запове́да тебе́ госпо́дь бог твой, да бла́го ти бу́дет и да долголе́тен бу́деши на земли́, ю́же госпо́дь бог твой дае́т тебе́.
Не уби́й.
Не прелюбоде́йствуй.
Не укра́ди.
Не послу́шествуй на бли́жняго твоего́ свиде́телства ло́жна.
Не пожела́й жены́ бли́жняго твоего́, не пожела́й до́му бли́жняго твоего́, ни села́ его́, ни раба́ его́, ни рабы́ни его́, ни вола́ его́, ни осля́те его́, ни вся́каго скота́ его́, ниже́ всех, ели́ка бли́жняго твоего́ суть.
Cómo se numeran los mandamientos
El texto contiene más de diez preceptos, y hay más de una manera de dividirlo en diez mandamientos. La tabla muestra qué número tiene cada pasaje en cada tradición; un guion significa que el pasaje no se cuenta entre los mandamientos, y «pre.» marca el preámbulo: no tiene número propio, pero se considera parte de los Diez Mandamientos.
| Texto | Éxodo | Deuteronomio | Septuaginta | Talmud | Agustín | Filón | Católicos | Luteranos | Reformados |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| «Yo soy JEHOVÁ tu Dios…» | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | pre. |
| «No tendrás dioses ajenos delante de mí» | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| «No te harás imagen…» | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| «No tomarás el nombre de Jehová tu Dios en vano…» | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| «Acordarte has del día del reposo…» (en Deuteronomio, «Guardarás el día del reposo…») | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| «Honra á tu padre y á tu madre…» | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| «No matarás» | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| «No cometerás adulterio» | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| «No hurtarás» | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| «No hablarás contra tu prójimo falso testimonio…» | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| «No codiciarás la casa de tu prójimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| «No codiciarás la mujer de tu prójimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| «…ni su siervo, ni su criada… ni cosa alguna de tu prójimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Septuaginta: la traducción griega del Antiguo Testamento. Su división la siguen hoy la Iglesia ortodoxa y la mayoría de las iglesias protestantes, salvo los luteranos.
- Talmud: en la tradición judía el primer mandamiento es el preámbulo, «Yo soy Jehová tu Dios…».
- San Agustín sigue la tradición judía, pero no cuenta el preámbulo como mandamiento y divide en dos el último mandamiento, «No codiciarás», según el orden de las palabras en Deuteronomio.
- Filón de Alejandría divide el texto como la Septuaginta, pero pone «No matarás» y «No cometerás adulterio» en el orden contrario.
- La Iglesia católica sigue la división de Agustín, pero cuenta el preámbulo como parte del primer mandamiento.
- Los luteranos siguen la división de Agustín sin la prohibición de las imágenes y toman como base el texto de Éxodo.
- Las iglesias reformadas siguen la división de la Septuaginta; se considera que el preámbulo es una parte necesaria de los Diez Mandamientos y siempre se dice junto con ellos.