Los Diez Mandamientos
Los Diez Mandamientos están escritos en el capítulo 20 de Éxodo y en el capítulo 5 de Deuteronomio. El Antiguo Testamento los llama «las palabras de la alianza» (Ex. 34:28) y «las diez palabras» (Ex. 34:28; Dt. 4:13); el Nuevo Testamento los llama «los mandamientos», en griego ἐντολαί (Mt. 19:17; Ro. 13:9). Hoy se los llama a menudo el Decálogo, del griego δέκα λόγοι, «diez palabras».
Los dos textos de los Diez Mandamientos son en esencia iguales, pero dan razones distintas para el mandamiento del día del reposo: en Éxodo se apoya en la creación del mundo, en Deuteronomio, en la liberación de Israel de la esclavitud en Egipto.
En el Nuevo Testamento, Jesús y los apóstoles se refieren a estos mandamientos más de una vez, a todos menos al mandamiento del día del reposo. Hablan sobre todo de cumplirlos por dentro y no solo por fuera, y destacan dos exigencias principales: el amor a Dios y el amor al prójimo.
Éxodo y Deuteronomio
“Ta là Thượng Đế, CHÚA ngươi, Đấng đã mang ngươi ra khỏi xứ Ai-cập, nơi ngươi làm nô lệ.
Ngoài ta, ngươi không được có thần nào khác.
Ngươi không được làm cho mình một thần tượng nào giống như bất cứ vật gì trên trời cao hay dưới đất thấp nầy, hoặc trong nước nằm dưới đất. Ngươi không được bái lạy hay phục vụ thần tượng nào, vì ta, CHÚA và Thượng Đế ngươi là một Thượng Đế đố kỵ.20:5 Thượng Đế đố kỵ Hay ta là En-ca-na—Thượng Đế ganh tị. Nếu ngươi ghét ta, ta sẽ trừng phạt con cái ngươi, cho đến cả cháu chít ngươi nữa. Nhưng ta sẽ tỏ lòng nhân từ đến ngàn thế hệ sau cho những ai yêu mến ta và giữ các mệnh lệnh ta.
Ngươi không được dùng danh CHÚA là Thượng Đế ngươi một cách bừa bãi; CHÚA sẽ trừng phạt kẻ nào lạm dụng danh Ngài.
Hãy nhớ giữ ngày Sa-bát làm ngày thánh. Hãy làm việc trong sáu ngày, nhưng ngày thứ bảy là ngày nghỉ để tôn kính CHÚA là Thượng Đế ngươi. Trong ngày đó, không ai được phép làm việc gì cả: ngươi, con trai con gái, tôi trai tớ gái, súc vật ngươi, hay những người ngoại quốc cư ngụ trong các thị trấn ngươi cũng vậy. Vì trong sáu ngày CHÚA dựng nên trời, đất, biển và mọi vật trong đó. Đến ngày thứ bảy thì Ngài nghỉ ngơi. Nên CHÚA đã chúc phước cho ngày Sa-bát và thánh hóa ngày ấy.
Hãy tôn kính cha mẹ ngươi để ngươi được sống lâu trong xứ mà CHÚA là Thượng Đế sẽ ban cho ngươi.
Ngươi không được giết người.
Ngươi không được phạm tội ngoại tình.
Ngươi không được trộm cắp.
Ngươi không được đặt điều nói dối20:16 đặt điều nói dối Hay “làm chứng gian.” về người láng giềng mình.
Ngươi không được thèm muốn nhà người láng giềng mình. Ngươi không được tham vợ người, tôi trai tớ gái, bò, lừa của người hay bất cứ vật gì thuộc về láng giềng ngươi.”
Ta là CHÚA, Thượng Đế các ngươi; ta đã mang các ngươi ra khỏi xứ Ai-cập là nơi ngươi làm nô lệ.
Ngoài ta, ngươi không được thờ thần nào khác.
Ngươi không được làm hình tượng cho mình hay bất cứ tượng thờ nào giống các vật trên trời cao kia hay dưới đất thấp hoặc dưới nước. Ngươi không được thờ lạy hay phục vụ bất cứ thần tượng nào, vì ta là CHÚA, Thượng Đế các ngươi là Thượng Đế ganh tị. Nếu kẻ nào phạm tội và ghét ta, ta sẽ trừng phạt con cái luôn đến cả cháu chít. Nhưng ta sẽ làm ơn đến ngàn đời cho những ai yêu ta và vâng giữ mệnh lệnh ta.
Các ngươi không được lạm dụng danh CHÚA, vì CHÚA sẽ phạt bất cứ ai dùng danh Ngài một cách bừa bãi.
Hãy giữ ngày Sa-bát làm ngày thánh, như CHÚA là Thượng Đế đã truyền dặn ngươi. Các ngươi có thể làm mọi việc sáu ngày trong tuần, nhưng ngày thứ bảy là ngày nghỉ của CHÚA là Thượng Đế các ngươi. Trong ngày đó, ngươi cùng con trai, con gái, tôi trai tớ gái, bò, lừa hay bất cứ thú vật nào hoặc những người ngoại quốc sống trong thành phố các ngươi, không ai được làm việc gì. Như vậy, ngươi sẽ cho các đầy tớ được nghỉ ngơi như mình. Hãy nhớ các ngươi cũng đã từng là nô lệ tại Ai-cập và CHÚA là Thượng Đế đã đem các ngươi ra khỏi đó bằng quyền năng lớn lao của Ngài. Vì thế CHÚA là Thượng Đế đã truyền cho các ngươi phải nghỉ ngơi vào ngày Sa-bát.
Hãy hiếu kính cha mẹ ngươi, như CHÚA là Thượng Đế các ngươi đã phán dạy, để ngươi được sống lâu trên đất, và được thịnh vượng trong xứ mà CHÚA là Thượng Đế sẽ ban cho các ngươi.
Ngươi không được giết người.
Ngươi không được ngoại tình.
Ngươi không được trộm cắp.
Ngươi không được làm chứng gian để hại người láng giềng.
Ngươi không được ham muốn vợ người khác. Ngươi không được ham muốn nhà cửa, đất đai, tôi trai tớ gái, bò lừa hay bất cứ vật gì thuộc về người láng giềng mình.”
Cómo se numeran los mandamientos
El texto contiene más de diez preceptos, y hay más de una manera de dividirlo en diez mandamientos. La tabla muestra qué número tiene cada pasaje en cada tradición; un guion significa que el pasaje no se cuenta entre los mandamientos, y «pre.» marca el preámbulo: no tiene número propio, pero se considera parte de los Diez Mandamientos.
| Texto | Éxodo | Deuteronomio | Septuaginta | Talmud | Agustín | Filón | Católicos | Luteranos | Reformados |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| «Yo soy JEHOVÁ tu Dios…» | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | pre. |
| «No tendrás dioses ajenos delante de mí» | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| «No te harás imagen…» | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| «No tomarás el nombre de Jehová tu Dios en vano…» | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| «Acordarte has del día del reposo…» (en Deuteronomio, «Guardarás el día del reposo…») | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| «Honra á tu padre y á tu madre…» | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| «No matarás» | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| «No cometerás adulterio» | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| «No hurtarás» | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| «No hablarás contra tu prójimo falso testimonio…» | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| «No codiciarás la casa de tu prójimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| «No codiciarás la mujer de tu prójimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| «…ni su siervo, ni su criada… ni cosa alguna de tu prójimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Septuaginta: la traducción griega del Antiguo Testamento. Su división la siguen hoy la Iglesia ortodoxa y la mayoría de las iglesias protestantes, salvo los luteranos.
- Talmud: en la tradición judía el primer mandamiento es el preámbulo, «Yo soy Jehová tu Dios…».
- San Agustín sigue la tradición judía, pero no cuenta el preámbulo como mandamiento y divide en dos el último mandamiento, «No codiciarás», según el orden de las palabras en Deuteronomio.
- Filón de Alejandría divide el texto como la Septuaginta, pero pone «No matarás» y «No cometerás adulterio» en el orden contrario.
- La Iglesia católica sigue la división de Agustín, pero cuenta el preámbulo como parte del primer mandamiento.
- Los luteranos siguen la división de Agustín sin la prohibición de las imágenes y toman como base el texto de Éxodo.
- Las iglesias reformadas siguen la división de la Septuaginta; se considera que el preámbulo es una parte necesaria de los Diez Mandamientos y siempre se dice junto con ellos.