Los Diez Mandamientos

Los Diez Mandamientos están escritos en el capítulo 20 de Éxodo y en el capítulo 5 de Deuteronomio. El Antiguo Testamento los llama «las palabras de la alianza» (Ex. 34:28) y «las diez palabras» (Ex. 34:28; Dt. 4:13); el Nuevo Testamento los llama «los mandamientos», en griego ἐντολαί (Mt. 19:17; Ro. 13:9). Hoy se los llama a menudo el Decálogo, del griego δέκα λόγοι, «diez palabras».

Los dos textos de los Diez Mandamientos son en esencia iguales, pero dan razones distintas para el mandamiento del día del reposo: en Éxodo se apoya en la creación del mundo, en Deuteronomio, en la liberación de Israel de la esclavitud en Egipto.

En el Nuevo Testamento, Jesús y los apóstoles se refieren a estos mandamientos más de una vez, a todos menos al mandamiento del día del reposo. Hablan sobre todo de cumplirlos por dentro y no solo por fuera, y destacan dos exigencias principales: el amor a Dios y el amor al prójimo.

Éxodo y Deuteronomio

Ja jestem PAN, twój Bóg, który cię wyprowadził z ziemi Egiptu, z domu niewoli.

Nie będziesz miał innych bogów przede mną.

Nie będziesz czynił sobie żadnego rzeźbionego posągu ani żadnej podobizny czegokolwiek, co jest w górze na niebie, co jest nisko na ziemi ani co jest w wodach pod ziemią.

Nie będziesz oddawał im pokłonu ani nie będziesz im służył, bo ja jestem PAN, twój Bóg, Bóg zazdrosny, nawiedzający nieprawość ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia tych, którzy mnie nienawidzą;

A okazujący miłosierdzie tysiącom tych, którzy mnie miłują i strzegą moich przykazań.

Nie będziesz brał imienia PANA, twego Boga, nadaremnie, gdyż PAN nie zostawi bez kary tego, który bierze jego imię nadaremnie.

Pamiętaj o dniu szabatu, aby go święcić.

Sześć dni będziesz pracować i wykonywać wszystkie swoje prace;

Ale siódmy dzień jest szabatem PANA, twego Boga. W tym dniu nie będziesz wykonywał żadnej pracy – ani ty, ani twój syn, ani twoja córka, ani twój sługa, ani twoja służąca, ani twoje bydło, ani twój gość, który jest w obrębie twoich bram.

PAN bowiem przez sześć dni stworzył niebo i ziemię, morze i wszystko, co jest w nich, a siódmego dnia odpoczął. Dlatego PAN błogosławił dzień szabatu i uświęcił go.

Czcij swego ojca i swoją matkę, aby twoje dni były długie na ziemi, którą PAN, twój Bóg, da tobie.

Nie będziesz zabijał.

Nie będziesz cudzołożył.

Nie będziesz kradł.

Nie będziesz fałszywie świadczył przeciw twemu bliźniemu.

Nie będziesz pożądał domu twego bliźniego ani nie będziesz pożądał żony twego bliźniego, ani jego sługi, ani jego służącej, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do twego bliźniego.

Éxodo 20:2–17 · UBGBiblia Gdańska

Ja jestem PAN, twój Bóg, który cię wyprowadził z ziemi Egiptu, z domu niewoli.

Nie będziesz miał innych bogów przede mną.

Nie czyń sobie rzeźbionego posągu ani żadnej podobizny czegokolwiek, co jest w górze na niebie, co jest nisko na ziemi ani tego, co jest w wodach pod ziemią;

Nie będziesz oddawał im pokłonu ani nie będziesz im służył, gdyż ja jestem PAN, twój Bóg, Bóg zazdrosny, nawiedzający nieprawość ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia tych, którzy mnie nienawidzą;

A okazujący miłosierdzie tysiącom tych, którzy mnie miłują i strzegą moich przykazań.

Nie będziesz brał imienia PANA, twego Boga, nadaremnie, gdyż PAN nie zostawi bez kary tego, który bierze jego imię nadaremnie.

Przestrzegaj dnia szabatu, abyś go święcił, tak jak ci nakazał PAN, twój Bóg.

Przez sześć dni będziesz pracował i wykonywał wszelką swoją pracę;

Lecz siódmy dzień jest szabatem PANA, twego Boga. Nie będziesz wykonywał żadnej pracy w tym dniu ani ty, ani twój syn, ani twoja córka, ani twój sługa, ani twoja służąca, ani twój wół, ani twój osioł, ani żadne twoje bydło, ani twój gość, który jest w twych bramach; aby odpoczął twój sługa i twoja służąca – jak i ty.

I pamiętaj, że byłeś niewolnikiem w ziemi Egiptu i że PAN, twój Bóg, wyprowadził cię stamtąd potężną ręką i wyciągniętym ramieniem. Dlatego PAN, twój Bóg, nakazał ci obchodzić dzień szabatu.

Czcij swego ojca i swoją matkę, tak jak nakazał ci PAN, twój Bóg, aby przedłużone były twoje dni i żeby ci się dobrze powodziło na ziemi, którą PAN, twój Bóg, da tobie.

Nie będziesz zabijał.

Nie będziesz cudzołożył.

Nie będziesz kradł.

Nie będziesz mówił fałszywego świadectwa przeciw twemu bliźniemu.

Nie będziesz pragnął żony swego bliźniego ani nie będziesz pożądał domu swego bliźniego, ani jego pola, ani jego sługi czy służącej, ani jego wołu czy osła, ani żadnej rzeczy, która należy do twego bliźniego.

Deuteronomio 5:6–21 · UBGBiblia Gdańska

Cómo se numeran los mandamientos

El texto contiene más de diez preceptos, y hay más de una manera de dividirlo en diez mandamientos. La tabla muestra qué número tiene cada pasaje en cada tradición; un guion significa que el pasaje no se cuenta entre los mandamientos, y «pre.» marca el preámbulo: no tiene número propio, pero se considera parte de los Diez Mandamientos.

Texto Éxodo Deuteronomio Septuaginta Talmud Agustín Filón Católicos Luteranos Reformados
«Yo soy JEHOVÁ tu Dios…» 20:2 5:6 — 1 — — 1 — pre.
«No tendrás dioses ajenos delante de mí» 20:3 5:7 1 2 1 1 1 1 1
«No te harás imagen…» 20:4–6 5:8–10 2 2 1 2 1 — 2
«No tomarás el nombre de Jehová tu Dios en vano…» 20:7 5:11 3 3 2 3 2 2 3
«Acordarte has del día del reposo…» (en Deuteronomio, «Guardarás el día del reposo…») 20:8–11 5:12–15 4 4 3 4 3 3 4
«Honra á tu padre y á tu madre…» 20:12 5:16 5 5 4 5 4 4 5
«No matarás» 20:13 5:17 6 6 5 7 5 5 6
«No cometerás adulterio» 20:14 5:18 7 7 6 6 6 6 7
«No hurtarás» 20:15 5:19 8 8 7 8 7 7 8
«No hablarás contra tu prójimo falso testimonio…» 20:16 5:20 9 9 8 9 8 8 9
«No codiciarás la casa de tu prójimo» 20:17 5:21 10 10 10 10 10 9 10
«No codiciarás la mujer de tu prójimo» 20:17 5:21 10 10 9 10 9 10 10
«…ni su siervo, ni su criada… ni cosa alguna de tu prójimo» 20:17 5:21 10 10 10 10 10 10 10
  • Septuaginta: la traducción griega del Antiguo Testamento. Su división la siguen hoy la Iglesia ortodoxa y la mayoría de las iglesias protestantes, salvo los luteranos.
  • Talmud: en la tradición judía el primer mandamiento es el preámbulo, «Yo soy Jehová tu Dios…».
  • San Agustín sigue la tradición judía, pero no cuenta el preámbulo como mandamiento y divide en dos el último mandamiento, «No codiciarás», según el orden de las palabras en Deuteronomio.
  • Filón de Alejandría divide el texto como la Septuaginta, pero pone «No matarás» y «No cometerás adulterio» en el orden contrario.
  • La Iglesia católica sigue la división de Agustín, pero cuenta el preámbulo como parte del primer mandamiento.
  • Los luteranos siguen la división de Agustín sin la prohibición de las imágenes y toman como base el texto de Éxodo.
  • Las iglesias reformadas siguen la división de la Septuaginta; se considera que el preámbulo es una parte necesaria de los Diez Mandamientos y siempre se dice junto con ellos.