Les dix commandements
Les dix commandements sont écrits au chapitre 20 de l’Exode et au chapitre 5 du Deutéronome. L’Ancien Testament les appelle « les paroles de l’alliance » (Ex 34:28) et « les dix paroles » (Ex 34:28 ; Dt 4:13). Le Nouveau Testament les appelle « les commandements », en grec ἐντολαί (Mt 19:17 ; Rm 13:9). Aujourd’hui, on les appelle souvent le décalogue, d’après le grec δέκα λόγοι, « dix paroles ».
Les deux récits des dix commandements sont presque identiques. Mais ils donnent des raisons différentes pour le commandement du sabbat : dans l’Exode, il repose sur la création du monde ; dans le Deutéronome, sur la délivrance d’Israël de l’esclavage en Égypte.
Dans le Nouveau Testament, Jésus et les apôtres parlent plusieurs fois de ces commandements, de tous sauf du commandement du sabbat. Ils parlent surtout de les garder au fond du cœur, et pas seulement en apparence. Ils mettent en avant deux exigences principales : l’amour pour Dieu et l’amour pour le prochain.
L’Exode et le Deutéronome
“Seni Mısır diyarından, esaret evinden çıkaran Tanrın Yahve benim."
“Önümde başka ilâhların olmayacak."
“Kendin için bir put, yukarıda göklerde olanın, ya da aşağıda yerde olanın ya da yerin altında sularda olanın herhangi bir suretini yapmayacaksın. Onlara eğilmeyeceksin; çünkü ben, Tanrın Yahve, benden nefret edenlerin babalarının suçunu çocuklarına, üçüncü ve dördüncü kuşaklarına çektiren, ve beni seven ve buyruklarımı tutanların binlercesine sevgi dolu iyilik gösteren, kıskanç bir Tanrı'yım."
"Tanrın Yahve'nin adını hor kullanmayacaksın20:7 veya Tanrınız Yahve'nin adını boş yere ağzınıza almayacaksın.; çünkü Yahve, adını hor kullananı suçsuz tutmayacaktır."
“Şabat Günü'nü kutsal tutmak için onu hatırla. Altı gün çalışacak ve tüm işini yapacaksın. Ama yedinci gün Tanrın Yahve için Şabat'dır. Sen, oğlun, kızın, erkek kölen, kadın kölen, hayvanların ve kapılarında olan yabancı onda hiçbir iş yapmayacak. Çünkü Yahve göğü, yeri, denizi ve içlerindeki her şeyi altı günde yarattı ve yedinci gün dinlendi; bu nedenle Yahve Şabat Günü'nü kutsadı ve onu kutsal kıldı."
"Babana ve annene saygı göster ki, Tanrın Yahve'nin sana vereceği toprakta günlerin uzun olsun.
“Öldürmeyeceksin."
“Zina etmeyeceksin."
“Çalmayacaksın."
"Komşuna karşı yalan yere tanıklık etmeyeceksin."
"Komşunun evine göz dikmeyeceksin. Komşunun karısına, erkek hizmetçisine, kadın hizmetçisine, öküzüne, eşeğine ve komşunun hiçbir şeyine tamah etmeyeceksin.”
"Seni Mısır diyarından, esaret evinden çıkaran Tanrın Yahve benim."
“Önümde benden başka ilâhların olmayacak."
“Kendine yukarıda gökte olanın, aşağıda yerde olanın ya da yerin altında sularda olanın hiçbir benzerini oyma put yapmayacaksın. Onların önünde eğilmeyeceksin, onlara hizmet etmeyeceksin; çünkü ben, senin Tanrın Yahve, benden nefret edenlerin babalar suçunu çocuklarında, üçüncü ve dördüncü kuşağında arayan, beni seven ve buyruklarımı tutan binlercesine sevgi dolu iyiliğini gösteren kıskanç bir Tanrı'yım."
"Tanrınız Yahve'nin adını hor kullanmayacaksın; çünkü Yahve, adını hor kullananı5:11 veya Tanrın Yahve'nin adını boş yere ağzına almayacaksın; suçsuz tutmayacaktır."
"Tanrınız Yahve'nin size buyurduğu gibi Şabat Günü'nün kutsallığını korumak için onu tut. Altı gün çalışacaksın ve bütün işini yapacaksın; ama yedinci gün, Tanrınız Yahve için Şabat'tır; ne sen, ne oğlun, ne kızın, ne erkek hizmetçin, ne kadın hizmetçin, ne öküzün, ne eşeğin, ne hayvanın, ne kapılarında olan yabancın, hiçbir iş yapmayacaksınız; ta ki, erkek hizmetçin ve kadın hizmetçin, senin gibi dinlenebilsinler. Mısır diyarında hizmetçi olduğunu ve Tanrın Yahve'nin seni güçlü ve uzanmış koluyla oradan çıkardığını hatırlayacaksın. Bu nedenle Tanrın Yahve sana Şabat Günü'nü tutmanı buyurdu."
"Tanrın Yahve'nin sana buyurduğu gibi babana ve annene saygı göster ki, günlerin uzun olsun ve Tanrınız Yahve'nin sana vermekte olduğu ülkede işin yolunda gitsin."
“Öldürmeyeceksin."
"Zina etmeyeceksin."
“Çalmayacaksın."
“Komşuna karşı yalan yere tanıklık etmeyeceksin."
"Komşunun karısına göz dikmeyeceksin. Komşunuzun evini, tarlasını, erkek hizmetçisini, kadın hizmetçisini, öküzünü, eşeğini ya da komşunun hiçbir şeyini arzulamayacaksın.”
Comment les commandements sont numérotés
Le texte contient plus de dix prescriptions, et il y a plus d’une façon de le diviser en dix commandements. Le tableau montre quel numéro chaque passage reçoit dans chaque tradition. Un tiret veut dire que le passage n’est pas compté parmi les commandements. « préam. » veut dire préambule : il n’a pas de numéro à lui, mais il est tenu pour une partie des dix commandements.
| Texte | Exode | Deutéronome | Septante | Talmud | Augustin | Philon | catholique | luthérienne | réformée |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| « Je suis l’Éternel, ton Dieu… » | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | préam. |
| « Tu n’auras point d’autres dieux devant ma face » | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| « Tu ne te feras point d’image taillée… » | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| « Tu ne prendras point le nom de l’Éternel, ton Dieu, en vain… » | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| « Souviens-toi du jour du sabbat… » (« Garde le jour du sabbat… ») | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| « Honore ton père et ta mère… » | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| « Tu ne tueras point » | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| « Tu ne commettras point adultère » | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| « Tu ne déroberas point » | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| « Tu ne diras point de faux témoignage… » | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| « Tu ne convoiteras point la maison de ton prochain » | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| « Tu ne convoiteras point la femme de ton prochain » | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| « … ni son serviteur, ni sa servante, … ni rien qui soit à ton prochain » | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Septante — la traduction grecque de l’Ancien Testament. L’Église orthodoxe et la plupart des Églises protestantes, sauf les luthériens, suivent aujourd’hui sa division.
- Talmud — dans la tradition juive, le premier commandement est le préambule, « Je suis l’Éternel, ton Dieu… ».
- Saint Augustin suit la tradition juive, mais ne compte pas le préambule comme un commandement. Il divise le dernier commandement, « Tu ne convoiteras point », en deux, selon l’ordre des mots du Deutéronome.
- Philon d’Alexandrie divise le texte comme la Septante, mais met « Tu ne tueras point » et « Tu ne commettras point adultère » dans l’ordre inverse.
- L’Église catholique suit la division d’Augustin, mais compte le préambule comme une partie du premier commandement.
- Les luthériens suivent la division d’Augustin sans l’interdiction des images, et prennent comme base le texte de l’Exode.
- Les Églises réformées suivent la division de la Septante ; le préambule est tenu pour une partie nécessaire des dix commandements et il est toujours dit avec eux.