I dieci comandamenti
I dieci comandamenti sono scritti nel capitolo 20 dell’Esodo e nel capitolo 5 del Deuteronomio. L’Antico Testamento li chiama «le parole del patto» (Es 34:28) e «le dieci parole» (Es 34:28; Dt 4:13); il Nuovo Testamento li chiama «i comandamenti», in greco ἐντολαί (Mt 19:17; Rm 13:9). Oggi si chiamano spesso il Decalogo, dal greco δέκα λόγοι, «dieci parole».
I due racconti dei dieci comandamenti sono in sostanza uguali, ma danno motivi diversi per il comandamento del sabato: nell’Esodo si basa sulla creazione del mondo, nel Deuteronomio sulla liberazione di Israele dalla schiavitù in Egitto.
Nel Nuovo Testamento Gesù e gli apostoli si riferiscono più volte a questi comandamenti — a tutti tranne quello del sabato. Parlano soprattutto di osservarli nel cuore e non solo fuori. E mettono in rilievo due richieste principali: l’amore per Dio e l’amore per il prossimo.
Esodo e Deuteronomio
“เราคือยาห์เวห์ พระเจ้าของเจ้า เราได้นำเจ้าออกมาจากแผ่นดินอียิปต์ ออกมาจากการเป็นทาสนั้น
เจ้าต้องไม่มีพระอื่นๆนอกจากเรา
เจ้าต้องไม่สร้างรูปเคารพหรือรูปเหมือนอะไรที่มีอยู่ในท้องฟ้าเบื้องบนหรือในโลกเบื้องล่าง หรือในน้ำใต้พื้นดิน เจ้าต้องไม่กราบไหว้หรือบูชาสิ่งเหล่านั้น เพราะเราคือยาห์เวห์ พระเจ้าของเจ้า เราเป็นพระเจ้าที่หึงหวง บาปของพ่อเจ้าที่ทำไว้ เราจะลงโทษพวกเขาไปสามสี่ชั่วคน คือคนเหล่านั้นที่เกลียดเรา ส่วนคนที่รักเราและรักษาคำสั่งต่างๆของเรา เราจะรักลูกหลานของเขาไปเป็นพันๆรุ่น20:6 ส่วนคน … พันๆรุ่น หรือแปลได้อีกอย่างหนึ่งว่า “แต่เราจะแสดงความเมตตาแก่ประชาชนเป็นพันๆคนที่รักเราและเชื่อฟังคำสั่งต่างๆของเรา”
เจ้าต้องไม่อ้างชื่อพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าเล่นๆ เพราะพระยาห์เวห์จะไม่ถือว่าคนนั้นไร้ความผิด ที่อ้างชื่อของพระองค์มาสาบานกันเล่นๆ
อย่าลืมที่จะถือวันหยุดทางศาสนาเป็นวันศักดิ์สิทธิ์ ในช่วงหกวันแรกของแต่ละอาทิตย์ เจ้าก็ทำงานได้ตามปกติ
แต่ในวันที่เจ็ด เป็นวันหยุดพักผ่อน ที่อุทิศให้กับพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า เจ้าต้องไม่ทำงานอะไรเลยในวันนี้ ทั้งเจ้า ลูกชาย ลูกสาว ทาสชาย ทาสหญิง สัตว์ทุกตัว หรือแม้แต่คนต่างชาติที่อาศัยร่วมกับเจ้า เพราะพระยาห์เวห์ได้สร้างท้องฟ้า พื้นดิน และมหาสมุทร รวมทั้งทุกสิ่งทุกอย่างที่อยู่ในพวกมัน เป็นเวลาหกวัน แต่พระองค์หยุดพักผ่อนในวันที่เจ็ด นั่นเป็นเหตุที่พระยาห์เวห์ ถึงได้อวยพรวันที่เจ็ดและตั้งให้มันเป็นวันศักดิ์สิทธิ์
ให้เคารพพ่อแม่ของเจ้า เพื่อพวกเจ้าจะได้มีชีวิตยืนยาวบนแผ่นดินที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้ากำลังให้กับเจ้า
ห้ามฆ่าคน
ห้ามมีชู้กับผัวเมียคนอื่น
ห้ามขโมย
ห้ามเป็นพยานเท็จปรักปรำเพื่อนบ้านของเจ้า
ห้ามโลภอยากได้บ้านของคนอื่น ห้ามโลภอยากได้ของของเพื่อนบ้าน ไม่ว่าจะเป็นเมียของเขา ทาสชายหญิง วัว ลา หรืออะไรก็แล้วแต่ที่เป็นของเพื่อนบ้าน”
‘เราคือยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า เราได้นำเจ้าออกมาจากแผ่นดินอียิปต์ ออกมาจากการเป็นทาสนั้น
เจ้าต้องไม่มีพระอื่นนอกจากเรา5:7 นอกจากเรา หรือแปลตรงๆว่า ต่อหน้าเรา
เจ้าต้องไม่ทำรูปเคารพให้กับตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นรูปอะไรก็ตามที่อยู่ในท้องฟ้า หรืออยู่บนพื้นดิน หรืออยู่ใต้น้ำ
เจ้าต้องไม่กราบไหว้หรือรับใช้สิ่งต่างๆเหล่านั้น เพราะเรา คือยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า เป็นพระเจ้าที่หึงหวง5:9 พระเจ้าที่หึงหวง หรือ “เราคือ เอล คานาห์ พระเจ้าที่หึงหวง” บาปที่รุ่นพ่อทำไว้ เราจะไปลงโทษที่ลูกของเขา และแม้แต่หลาน เหลน ของคนพวกนั้นที่เกลียดเรา แต่คนที่รักเราและเชื่อฟังคำสั่งสอนของเรา เราก็จะเมตตาปรานีครอบครัวของเขาเป็นพันๆรุ่น
เจ้าต้องไม่อ้างชื่อพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าเล่นๆ เพราะพระยาห์เวห์จะถือว่าคนนั้นมีความผิดที่อ้างชื่อของพระองค์มาสาบานกันเล่นๆ
ให้รักษาวันหยุดทางศาสนาไว้เป็นวันศักดิ์สิทธิ์ ตามที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าได้สั่งไว้ ในช่วงหกวันแรกของแต่ละอาทิตย์ เจ้าก็ทำงานได้ตามปกติ
แต่วันที่เจ็ดเป็นวันหยุดพักผ่อน ซึ่งอุทิศให้กับพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้า เจ้าต้องไม่ทำงานใดๆในวันนั้น ทั้งตัวเจ้า ลูกชายลูกสาวของเจ้า หรือทาสชายหญิง หรือวัวหรือลาของเจ้า หรือสัตว์อื่นๆของเจ้าหรือชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่ในเมืองของเจ้า เพื่อว่าทาสชายหญิงของเจ้าจะได้หยุดพักผ่อนเหมือนเจ้า อย่าลืมว่าเจ้าก็เคยเป็นทาสอยู่ในแผ่นดินอียิปต์มาก่อน และพระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าได้นำเจ้าออกมาจากที่นั่นด้วยมือที่เต็มไปด้วยฤทธิ์อำนาจและแขนที่แข็งแกร่งของพระองค์ เพราะอย่างนี้ พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าถึงได้สั่งให้เจ้ารักษาวันหยุดทางศาสนา
ให้เคารพพ่อแม่ของเจ้าตามที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้าได้สั่งเจ้าไว้ เพื่อเจ้าจะได้มีอายุยืนยาวและเจริญรุ่งเรืองในแผ่นดินที่พระยาห์เวห์พระเจ้าของเจ้ากำลังให้กับเจ้านี้
เจ้าต้องไม่ฆ่าคน
เจ้าต้องไม่เป็นชู้
เจ้าต้องไม่ขโมย
เจ้าต้องไม่เป็นพยานเท็จ5:20 เป็นพยานเท็จ พูดโกหก ปรักปรำเพื่อนบ้านของเจ้า
เจ้าต้องไม่อยากได้เมียของเพื่อนบ้าน เจ้าต้องไม่โลภอยากได้ของของเพื่อนบ้าน ไม่ว่าจะเป็นบ้าน ที่นา ทาสชายหญิง วัว หรือลา หรืออะไรก็ตามที่เป็นของของเพื่อนบ้านเจ้า’”
Come si numerano i comandamenti
Il testo contiene più di dieci precetti, e ci sono più modi di dividerlo in dieci comandamenti. La tabella mostra come ogni tradizione conta ciascun passo; un trattino significa che il passo non è contato tra i comandamenti, e «pre.» indica il preambolo: non ha un numero suo, ma è considerato parte dei dieci comandamenti.
| Testo | Esodo | Deuteronomio | Settanta | Talmud | Agostino | Filone | Cattolica | Luterana | Riformata |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| «Io sono il Signore Iddio tuo…» | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | pre. |
| «Non avere altri dii nel mio cospetto» | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| «Non farti scultura alcuna…» | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| «Non usare il Nome del Signore Iddio tuo in vano…» | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| «Ricordati del giorno del riposo…» («Osserva il giorno del riposo…») | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| «Onora tuo padre e tua madre…» | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| «Non uccidere» | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| «Non commettere adulterio» | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| «Non furare» | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| «Non dir falsa testimonianza…» | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| «Non concupire la casa del tuo prossimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| «Non concupir la moglie del tuo prossimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| «…nè il suo servo, nè la sua serva… nè cosa alcuna che sia del tuo prossimo» | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Settanta — la traduzione greca dell’Antico Testamento. Oggi la sua divisione è seguita dalla Chiesa ortodossa e dalla maggior parte delle chiese protestanti, tranne i luterani.
- Talmud — nella tradizione ebraica il primo comandamento è il preambolo, «Io sono il Signore Iddio tuo…».
- Sant’Agostino segue la tradizione ebraica ma non conta il preambolo come comandamento, e divide in due l’ultimo comandamento, «Non concupire», seguendo l’ordine delle parole del Deuteronomio.
- Filone di Alessandria divide il testo come i Settanta, ma ha «Non uccidere» e «Non commettere adulterio» in ordine inverso.
- La Chiesa cattolica segue la divisione di Agostino ma conta il preambolo come parte del primo comandamento.
- I luterani seguono la divisione di Agostino senza il divieto delle immagini e prendono come base il testo dell’Esodo.
- Le chiese riformate seguono la divisione dei Settanta; il preambolo è considerato una parte necessaria dei dieci comandamenti e si dice sempre insieme a loro.