Die Zehn Gebote
Die Zehn Gebote sind in 2. Mose, Kapitel 20, und in 5. Mose, Kapitel 5, aufgezeichnet. Das Alte Testament nennt sie „die Worte des Bundes“ (2Mo 34:28) und „die Zehn Worte“ (2Mo 34:28; 5Mo 4:13); das Neue Testament nennt sie „die Gebote“, auf Griechisch ἐντολαί (Mt 19:17; Röm 13:9). Heute heißen sie oft der Dekalog, nach dem griechischen δέκα λόγοι, „zehn Worte“.
Die beiden Aufzeichnungen der Zehn Gebote sind im Wesentlichen gleich. Sie nennen aber verschiedene Gründe für das Sabbatgebot: In 2. Mose beruht es auf der Schöpfung der Welt, in 5. Mose auf der Befreiung Israels aus der Sklaverei in Ägypten.
Im Neuen Testament beziehen sich Jesus und die Apostel mehrfach auf diese Gebote, und zwar auf alle außer dem Sabbatgebot. Sie sprechen vor allem davon, die Gebote innerlich zu halten und nicht nur äußerlich. Sie heben zwei Hauptforderungen hervor: die Liebe zu Gott und die Liebe zum Nächsten.
2. Mose und 5. Mose
“Ta là Thượng Đế, CHÚA ngươi, Đấng đã mang ngươi ra khỏi xứ Ai-cập, nơi ngươi làm nô lệ.
Ngoài ta, ngươi không được có thần nào khác.
Ngươi không được làm cho mình một thần tượng nào giống như bất cứ vật gì trên trời cao hay dưới đất thấp nầy, hoặc trong nước nằm dưới đất. Ngươi không được bái lạy hay phục vụ thần tượng nào, vì ta, CHÚA và Thượng Đế ngươi là một Thượng Đế đố kỵ.20:5 Thượng Đế đố kỵ Hay ta là En-ca-na—Thượng Đế ganh tị. Nếu ngươi ghét ta, ta sẽ trừng phạt con cái ngươi, cho đến cả cháu chít ngươi nữa. Nhưng ta sẽ tỏ lòng nhân từ đến ngàn thế hệ sau cho những ai yêu mến ta và giữ các mệnh lệnh ta.
Ngươi không được dùng danh CHÚA là Thượng Đế ngươi một cách bừa bãi; CHÚA sẽ trừng phạt kẻ nào lạm dụng danh Ngài.
Hãy nhớ giữ ngày Sa-bát làm ngày thánh. Hãy làm việc trong sáu ngày, nhưng ngày thứ bảy là ngày nghỉ để tôn kính CHÚA là Thượng Đế ngươi. Trong ngày đó, không ai được phép làm việc gì cả: ngươi, con trai con gái, tôi trai tớ gái, súc vật ngươi, hay những người ngoại quốc cư ngụ trong các thị trấn ngươi cũng vậy. Vì trong sáu ngày CHÚA dựng nên trời, đất, biển và mọi vật trong đó. Đến ngày thứ bảy thì Ngài nghỉ ngơi. Nên CHÚA đã chúc phước cho ngày Sa-bát và thánh hóa ngày ấy.
Hãy tôn kính cha mẹ ngươi để ngươi được sống lâu trong xứ mà CHÚA là Thượng Đế sẽ ban cho ngươi.
Ngươi không được giết người.
Ngươi không được phạm tội ngoại tình.
Ngươi không được trộm cắp.
Ngươi không được đặt điều nói dối20:16 đặt điều nói dối Hay “làm chứng gian.” về người láng giềng mình.
Ngươi không được thèm muốn nhà người láng giềng mình. Ngươi không được tham vợ người, tôi trai tớ gái, bò, lừa của người hay bất cứ vật gì thuộc về láng giềng ngươi.”
Ta là CHÚA, Thượng Đế các ngươi; ta đã mang các ngươi ra khỏi xứ Ai-cập là nơi ngươi làm nô lệ.
Ngoài ta, ngươi không được thờ thần nào khác.
Ngươi không được làm hình tượng cho mình hay bất cứ tượng thờ nào giống các vật trên trời cao kia hay dưới đất thấp hoặc dưới nước. Ngươi không được thờ lạy hay phục vụ bất cứ thần tượng nào, vì ta là CHÚA, Thượng Đế các ngươi là Thượng Đế ganh tị. Nếu kẻ nào phạm tội và ghét ta, ta sẽ trừng phạt con cái luôn đến cả cháu chít. Nhưng ta sẽ làm ơn đến ngàn đời cho những ai yêu ta và vâng giữ mệnh lệnh ta.
Các ngươi không được lạm dụng danh CHÚA, vì CHÚA sẽ phạt bất cứ ai dùng danh Ngài một cách bừa bãi.
Hãy giữ ngày Sa-bát làm ngày thánh, như CHÚA là Thượng Đế đã truyền dặn ngươi. Các ngươi có thể làm mọi việc sáu ngày trong tuần, nhưng ngày thứ bảy là ngày nghỉ của CHÚA là Thượng Đế các ngươi. Trong ngày đó, ngươi cùng con trai, con gái, tôi trai tớ gái, bò, lừa hay bất cứ thú vật nào hoặc những người ngoại quốc sống trong thành phố các ngươi, không ai được làm việc gì. Như vậy, ngươi sẽ cho các đầy tớ được nghỉ ngơi như mình. Hãy nhớ các ngươi cũng đã từng là nô lệ tại Ai-cập và CHÚA là Thượng Đế đã đem các ngươi ra khỏi đó bằng quyền năng lớn lao của Ngài. Vì thế CHÚA là Thượng Đế đã truyền cho các ngươi phải nghỉ ngơi vào ngày Sa-bát.
Hãy hiếu kính cha mẹ ngươi, như CHÚA là Thượng Đế các ngươi đã phán dạy, để ngươi được sống lâu trên đất, và được thịnh vượng trong xứ mà CHÚA là Thượng Đế sẽ ban cho các ngươi.
Ngươi không được giết người.
Ngươi không được ngoại tình.
Ngươi không được trộm cắp.
Ngươi không được làm chứng gian để hại người láng giềng.
Ngươi không được ham muốn vợ người khác. Ngươi không được ham muốn nhà cửa, đất đai, tôi trai tớ gái, bò lừa hay bất cứ vật gì thuộc về người láng giềng mình.”
Wie die Gebote gezählt werden
Der Text enthält mehr als zehn Vorschriften, und es gibt mehr als eine Möglichkeit, ihn in zehn Gebote einzuteilen. Die Tabelle zeigt, als welches Gebot jede Stelle in der jeweiligen Tradition gezählt wird. Ein Strich bedeutet, dass die Stelle nicht zu den Geboten gezählt wird. „Einl.“ steht für die Einleitung: Sie hat keine eigene Nummer, gilt aber als Teil der Zehn Gebote.
| Text | 2. Mose | 5. Mose | Septuaginta | Talmud | Augustinus | Philo | katholisch | lutherisch | reformiert |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| „Ich bin der HERR, dein Gott …“ | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | Einl. |
| „Du sollst keine anderen Götter neben mir haben“ | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| „Du sollst dir kein Bildnis noch irgend ein Gleichnis machen …“ | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| „Du sollst den Namen des HERRN, deines Gottes, nicht mißbrauchen …“ | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| „Gedenke des Sabbattags …“ („Den Sabbattag sollst du halten …“) | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| „Du sollst deinen Vater und deine Mutter ehren …“ | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| „Du sollst nicht töten“ | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| „Du sollst nicht ehebrechen“ | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| „Du sollst nicht stehlen“ | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| „Du sollst kein falsch Zeugnis reden …“ | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| „Laß dich nicht gelüsten deines Nächsten Hauses“ | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| „Laß dich nicht gelüsten deines Nächsten Weibes“ | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| „… noch seines Knechtes noch seiner Magd … noch alles, was dein Nächster hat“ | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Septuaginta — die griechische Übersetzung des Alten Testaments. Ihrer Einteilung folgen heute die orthodoxe Kirche und die meisten protestantischen Kirchen, mit Ausnahme der Lutheraner.
- Talmud — in der jüdischen Tradition ist das erste Gebot die Einleitung, „Ich bin der HERR, dein Gott …“.
- Der heilige Augustinus folgt der jüdischen Tradition, zählt die Einleitung aber nicht als Gebot. Er teilt das letzte Gebot, „Laß dich nicht gelüsten“, in zwei Gebote und folgt dabei der Wortfolge von 5. Mose.
- Philo von Alexandria teilt den Text ein wie die Septuaginta, stellt aber „Du sollst nicht töten“ und „Du sollst nicht ehebrechen“ in umgekehrter Reihenfolge.
- Die katholische Kirche folgt der Einteilung Augustins, zählt die Einleitung aber zum ersten Gebot.
- Die Lutheraner folgen der Einteilung Augustins ohne das Bilderverbot und legen den Text von 2. Mose zugrunde.
- Die reformierten Kirchen folgen der Einteilung der Septuaginta. Die Einleitung gilt als notwendiger Teil der Zehn Gebote und wird immer zusammen mit ihnen gesprochen.