De Tien Geboden
De Tien Geboden staan in hoofdstuk 20 van Exodus en in hoofdstuk 5 van Deuteronomium. Het Oude Testament noemt ze „de bepalingen van het Verbond” (Exo 34:28) en „de tien geboden” (Exo 34:28; Deu 4:13). Het Nieuwe Testament noemt ze „de geboden”, in het Grieks ἐντολαί (Mat 19:17; Rom 13:9). Tegenwoordig heten ze vaak de decaloog, naar het Griekse δέκα λόγοι, „tien woorden”.
De twee opschrijvingen van de Tien Geboden zijn in de kern gelijk. Ze geven wel verschillende redenen voor het sabbatsgebod: in Exodus rust het op de schepping van de wereld, in Deuteronomium op de bevrijding van Israël uit de slavernij in Egypte.
In het Nieuwe Testament verwijzen Jezus en de apostelen meer dan eens naar deze geboden, naar alle behalve het sabbatsgebod. Ze spreken vooral over het houden van de geboden van binnenuit, en niet alleen van buiten. Ze noemen twee hoofdeisen: liefde voor God en liefde voor de naaste.
Exodus en Deuteronomium
“我是主—你的上帝，是我把你从埃及的土地领了出来，使你摆脱了埃及人的奴役。
“除我之外，你不可崇拜别的神。
“不许你制作任何偶像，不可模仿天上、地上或地下水里的任何形象制作任何塑像或画像。 不可崇拜或侍奉任何偶像，因为我—主，是你的上帝，我忌恨我的子民崇拜其它的神明。排斥我的人，我要追讨他们的罪，直到第三、四代子孙。 但我将善待爱我的和谨守我诫命的人，我将善待他们的子孙千代。
“不可滥用主—你的上帝的名许空愿。凡滥用我的名的人，我必惩罚他。
“要纪念安息日，守它为圣日。 一周里，你可以工作六天， 但第七天是向主—你的上帝表达敬意的休息日。在这一天，无论是你自己和你的儿女，还是男女奴仆都不可做工，甚至你的牲畜和寄居在你的城镇的外族人都不可做工。 因为，主在六天里创造了天地海洋和其中的万物，在第七天休息了，所以，主赐福给安息日，定为圣日。
“要孝敬父母，这样，才能在主—你的上帝赐给你的土地上福寿绵长。
“不可谋杀。
“不可通奸。
“不可偷盗。
“不可作假证陷害他人。
“不可贪图别人的房产，不可贪恋别人的妻子，不可贪图别人的男女奴仆、牛或驴，不可贪图属于他人的任何东西。”
“‘我是主—你的上帝。是我把你从埃及的土地领了出来，使你摆脱了埃及人的奴役。
“‘除我之外，你不可崇拜别的神。
“‘你不可模仿天上、地上或地下水里的任何形象为自己造任何偶像。 不可崇拜或侍奉任何偶像，因为我是主，是你的上帝。我忌恨我的子民崇拜其它的神明。排斥我的人，我要追讨他们的罪，直到第三、四代子孙。 但我要善待爱我的和谨守我的诫命的人，直到他们的千代子孙。
“‘不可滥用主—你的上帝的名许空愿。凡滥用我的名的人，我必惩罚他。
“‘要遵照主—你的上帝的命令，守安息日为圣日。 一周里，你可以工作六天， 但第七天是属于主—你的上帝的安息日。在这一天，无论是你自己、你的儿女和寄居在你的城镇的外族人，还是男女奴仆都不可做工，甚至你的牛、驴和其它牲畜都不可做工。你的男女奴仆应该跟你一样休息。 要记住，你也曾在埃及做过奴隶，是主—你的上帝用他的大能力把你从那里领出来的，因此，主—你的上帝命令你必须守安息日。
“‘你要遵照主—你的上帝的命令，尊敬父母，这样，你才能在主—你的上帝赐给你的土地上长久居住，并且事事顺利。
“‘不可谋杀。
“‘不可通奸。
“‘不可偷盗。
“‘不可作假证陷害他人。
“‘不可贪恋别人的妻子，不可贪图别人的房产、田地、男女奴仆、牛、驴，不可贪图属于他人的任何东西。’
Hoe de geboden worden genummerd
De tekst bevat meer dan tien voorschriften, en er is meer dan één manier om hem in tien geboden te verdelen. De tabel toont als welk gebod elke passage in elke traditie telt. Een streepje betekent dat de passage niet tot de geboden wordt gerekend. „inl.” staat voor de inleiding: ze heeft geen eigen nummer, maar geldt als deel van de Tien Geboden.
| Tekst | Exodus | Deuteronomium | Septuaginta | Talmoed | Augustinus | Philo | katholiek | luthers | gereformeerd |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| „Ik ben Jahweh, uw God…” | 20:2 | 5:6 | — | 1 | — | — | 1 | — | inl. |
| „Gij zult geen andere goden naast Mij hebben” | 20:3 | 5:7 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| „Gij zult u geen godenbeeld maken…” | 20:4–6 | 5:8–10 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | — | 2 |
| „Gij zult de naam van Jahweh, uw God, niet ijdel gebruiken…” | 20:7 | 5:11 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3 |
| „Gedenk (onderhoud) de sabbat…” | 20:8–11 | 5:12–15 | 4 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| „Eert uw vader en moeder…” | 20:12 | 5:16 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| „Gij zult niet doden” | 20:13 | 5:17 | 6 | 6 | 5 | 7 | 5 | 5 | 6 |
| „Gij zult geen overspel doen” | 20:14 | 5:18 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6 | 6 | 7 |
| „Gij zult niet stelen” | 20:15 | 5:19 | 8 | 8 | 7 | 8 | 7 | 7 | 8 |
| „Gij zult tegen uw naaste geen valse getuigenis afleggen…” | 20:16 | 5:20 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 | 9 |
| „Gij zult het huis van uw naaste niet begeren” | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 9 | 10 |
| „Gij zult de vrouw van uw naaste niet begeren” | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 9 | 10 | 9 | 10 | 10 |
| „…noch zijn slaaf of slavin… noch iets van wat uw naaste behoort” | 20:17 | 5:21 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 |
- Septuaginta — de Griekse vertaling van het Oude Testament. Haar indeling wordt tegenwoordig gevolgd door de Orthodoxe Kerk en door de meeste protestantse kerken, behalve de lutherse.
- Talmoed — in de joodse traditie is het eerste gebod de inleiding, „Ik ben Jahweh, uw God…”.
- De heilige Augustinus volgt de joodse traditie, maar telt de inleiding niet als gebod. Hij splitst het laatste gebod, „Gij zult … niet begeren”, in twee delen, naar de woordvolgorde van Deuteronomium.
- Philo van Alexandrië verdeelt de tekst zoals de Septuaginta, maar heeft „Gij zult niet doden” en „Gij zult geen overspel doen” in de omgekeerde volgorde.
- De katholieke Kerk volgt de indeling van Augustinus, maar telt de inleiding mee als deel van het eerste gebod.
- Lutheranen volgen de indeling van Augustinus zonder het verbod van beelden en nemen de tekst van Exodus als grondslag.
- Gereformeerde kerken volgen de indeling van de Septuaginta. De inleiding geldt als een noodzakelijk deel van de Tien Geboden en wordt altijd samen met de geboden uitgesproken.